آبشار پیرسقا قره‌آغاج کجاست؟
آبشار پیرسقا قره‌آغاج در استان آذربایجان شرقی و در محدوده شهرستان چاراویماق قرار دارد؛ جایی در حدود ۱۸۰ کیلومتری جنوب‌شرق تبریز که هرچه از شهر دورتر می‌شوید، کوهستان چهره واقعی‌اش را نشان می‌دهد و مسیر، شما را به طبیعتی سردسیر و بلندمرتبه می‌رساند.
روستای پیرسققا؛ در انتهای کوهستان چاراویماق
روستای پیرسققا در منتهی‌الیه جنوب‌غربی شهرستان چاراویماق و در ناحیه‌ای کوهستانی واقع شده و تا قره‌آغاج حدود ۴۰ کیلومتر فاصله دارد؛ مسیری که بخشی از آن شوسه است و همین، حال‌وهوای سفر را ماجراجویانه‌تر می‌کند. این روستا در همسایگی مرتع بزرگ ایلات و عشایر منطقه «شایوردون» نشسته و طبیعت اطرافش، بیشتر از آن‌که فقط منظره باشد، بخشی از زندگی روزمره مردم منطقه است.
قجه‌لی بودن یعنی چه؟ برفِ ماندگار و مرتعِ غنی
مردم محلی از اصطلاح «قجه‌لی بودن» برای توصیف پیرسققا استفاده می‌کنند؛ یعنی بسیاری از زمین‌ها و کوه‌های اطراف برف‌گیر است و تا نیمه‌های بهار هم ردِ برف از دامنه‌ها کنار نمی‌رود. همین برفِ دیرپا، مرتع را غنی‌تر می‌کند و باعث می‌شود کشت دیمی در این حوالی جان بگیرد و روستا در فصل‌های پرآب، چهره‌ای سرسبزتر و زنده‌تر داشته باشد.
چشمه اسرارآمیز «پیر»؛ اوجاقِ طبیعت در دل صخره
پیرسققا را با نام چشمه اسرارآمیز «پیر» هم می‌شناسند؛ چشمه‌ای کمی بالاتر از روستا که در دل یک صخره بزرگ قرار گرفته و برای مردم ترک منطقه، «پیر» تنها یک چشمه نیست، نشانه‌ای از شگفتی طبیعی و باور معنوی است. در فرهنگ محلی، «پیر» مکانی است که ویژگی طبیعی بی‌نظیری دارد و مردم برای شفا یا برآورده شدن حاجت به آن پناه می‌برند؛ مفهومی نزدیک به «اوجاق»، با این تفاوت که «پیر» بیشتر برای عجایب طبیعی و مکان‌های خاص به کار می‌رود.
چشمه‌ای که قطع و وصل می‌شود؛ صدای عجیب و جریان کوتاه
طبق روایت‌های محلی، چشمه پیرسقا در شبانه‌روز به طور متوسط چند نوبت با دبی حدود ۶ لیتر در ثانیه جاری می‌شود و پس از حدود یک ساعت، به کلی قطع می‌گردد. هنگام جاری شدن آب، صدایی شبیه به صدای هواپیما شنیده می‌شود؛ صدایی که کنجکاوی هر رهگذری را تیز می‌کند و به چشمه، حال‌وهوایی رازآلودتر می‌دهد.
رود، دره و آبشار؛ وقتی آب از دل کارست پایین می‌ریزد
در بالادست چشمه پیرسقا، رودخانه‌ای از شاخه‌های «آیدوغموش» جریان دارد و در مسیر خود آبشارهایی تماشایی می‌سازد. در یکی از توصیف‌ها، آبشار نزدیک‌تر در بالادست چشمه و روی رودخانه دره پیر، حدود ۱۰ متر ارتفاع دارد و دو سوی آن را صخره‌های بلند کارستی با دیواره‌هایی چندصد متری در بر گرفته‌اند؛ ترکیبی که به‌ویژه در اردیبهشت و خرداد، با پرآب شدن رودخانه، پاشیدن آب به شکل پودر میان کوه‌ها را به یک منظره کم‌نظیر تبدیل می‌کند.
آبشار بلندتر در مسیر؛ روایتِ ۴۰ متر در یک کیلومتر آن‌سوتر
در روایت دیگری از همین محدوده گفته می‌شود شاخه‌ای از رود آیدوغموش پس از طی حدود یک کیلومتر، آبشاری بدیع با ارتفاع حدود ۴۰ متر ایجاد می‌کند؛ آبی زلال و روشن که از دور نگاه را می‌کِشد و در دره، جلوه‌ای چشمگیر می‌سازد. این آبشار را از بلندترین آبشارهای طبیعی منطقه دانسته‌اند و ادامه مسیر آب نیز به پیوند خوردن آن با رودخانه آیدوغموش در حوالی روستاهای پایین‌دست اشاره دارد.
بهترین زمان بازدید و نکته‌های ایمنی مسیر
بهار، به‌خصوص اردیبهشت و خرداد، زمان طلایی دیدن آبشارهای پیرسقاست؛ وقتی رودخانه‌ها جان می‌گیرند و دره، صدای آب را بلندتر از همیشه تکرار می‌کند. با توجه به شوسه بودن بخشی از مسیر و کوهستانی بودن منطقه، سفر با خودروی مناسب، کفش پیمایش و همراهی فرد آشنا به راه، تجربه را هم امن‌تر می‌کند و هم لذت‌بخش‌تر.
۰ نظر