خانه تاریخی لطفعلیان در ملایر
خانه تاریخی لطفعلیان در خیابان شهید مصطفی خمینیِ شهرستان ملایر در استان همدان قرار دارد؛ بنایی ارزشمند که بخشی از یک مجموعه مسکونی برجای‌مانده از دوره قاجار است. این خانه، با حال‌وهوای اصیل و معماری چشم‌نواز خود، از بناهای شاخص تاریخی ملایر به شمار می‌آید و روایتگر بخشی از زندگی، فرهنگ و سلیقه معماری در روزگار گذشته است.
پیشینه خانه لطفعلیان
سازنده و مالک اولیه این مجموعه، مرحوم محسن مصدقی، مشهور به مصدق‌الممالک، بوده است. او در روزگار فتحعلی‌شاه قاجار و به واسطه پیوندهای خویشاوندی با دربار، با کمک معماران برجسته آن دوره، این مجموعه را بنا کرد. مجموعه اصلی از سه بخش اندرونی، حسینیه، خانه و اصطبل تشکیل شده بود و بنایی که امروز با نام خانه لطفعلیان شناخته می‌شود، در اصل حسینیه این مجموعه بوده که بعدها توسط مرتضی‌خان لطفعلیان خریداری شد و کاربری مسکونی پیدا کرد.
معماری خانه تاریخی لطفعلیان
این خانه تاریخی در ۲ طبقه ساخته شده و در ساختار آن، جلوه‌های زیبایی از معماری سنتی ایرانی دیده می‌شود. سقف طبقه همکف با طاق‌های آجری خوش‌نقش پوشیده شده و طبقه بالا با پوشش مسطح و تیرهای چوبی شکل گرفته است. ترکیب آجر، چوب و نور در این بنا، فضایی دلنشین و اصیل پدید آورده که هنوز هم چشم هر بازدیدکننده‌ای را به خود جلب می‌کند.
حوض‌خانه؛ زیباترین بخش بنا
زیباترین بخش خانه لطفعلیان، حوض‌خانه آن است؛ فضایی تماشایی که با طاق‌نماهای آجری زیبا و به شیوه چهار‌بخشی پوشیده شده است. جریان آب قنات در کنار ۲ حوض سنگی که در کف حوض‌خانه قرار دارد، هوایی خنک و مطبوع در فضای داخلی بنا ایجاد می‌کرده و این بخش را به پناهگاهی دلپذیر در روزهای گرم تابستان تبدیل می‌ساخته است. همین ویژگی، نشان‌دهنده هوشمندی معماران سنتی در سازگاری با اقلیم ملایر و استان همدان است.
تزئینات و جلوه‌های هنری خانه
از دیگر ویژگی‌های مهم این خانه می‌توان به تزئینات لمبه‌کوبی چوبی در سقف طبقه اول و درهای ارسی با شیشه‌های رنگی اشاره کرد. این عناصر تزئینی، نه‌فقط زیبایی بصری بنا را افزایش داده‌اند، بلکه روح معماری ایرانی را نیز در جای‌جای خانه زنده نگه داشته‌اند. بازی نور از میان شیشه‌های رنگی ارسی، فضای داخلی را به تصویری زنده و شاعرانه تبدیل می‌کند.
کاربری امروزی خانه لطفعلیان
خانه تاریخی لطفعلیان اکنون با کاربری موزه، بازتاب‌دهنده آداب‌ورسوم، تاریخ و فرهنگ مردم شهرستان ملایر در استان همدان است. این بنا امروز یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی شهر ملایر به شمار می‌آید و اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان ملایر نیز در همین مکان فعالیت می‌کند. خانه لطفعلیان در سال ۱۳۸۰ با شماره ۴۸۹۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از آن زمان به عنوان یکی از میراث ارزشمند تاریخی این شهر شناخته می‌شود.
۰ نظر