معرفی منطقه شکار ممنوع دره باغ
منطقه شکار ممنوع دره باغ یکی از مناطق مهم حفاظت‌شده در استان فارس است که در شمال این استان قرار دارد. چنین مناطقی معمولاً به دلیل کاهش جمعیت جانوری بر اثر شکار بی‌رویه، برای مدتی مشخص تحت محدودیت شکار قرار می‌گیرند تا امکان بازسازی و حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی فراهم شود. دره باغ نیز به عنوان یکی از مناطق شکار ممنوع فارس، جایگاهی مهم در حفظ تنوع زیستی منطقه دارد.
موقعیت جغرافیایی و وسعت
منطقه دره باغ در محدوده‌ای میان عرض‌های جغرافیایی ۳۰ درجه و ۳۳ دقیقه تا ۳۱ درجه و ۰۱ دقیقه شمالی و طول‌های ۵۲ درجه و ۵۴ دقیقه تا ۵۳ درجه و ۴۳ دقیقه شرقی قرار گرفته است. وسعت این منطقه حدود ۱۴۰ هزار هکتار است و از نظر ناهمواری، تنوع ارتفاعی قابل توجهی دارد؛ به‌گونه‌ای که حداقل ارتفاع آن ۱۴۵۰ متر و حداکثر ارتفاع آن ۲۸۵۹ متر از سطح دریا است. این اختلاف ارتفاع، سبب شکل‌گیری زیستگاه‌های متنوع در بخش‌های مختلف منطقه شده است.
ارزش تاریخی و پیرامونی
در محورهای غرب، شمال و شرق منطقه، قلعه‌های قدیمی و همچنین کاروانسراهای منسوب به شاه عباس قرار دارند که به ارزش تاریخی و فرهنگی دره باغ افزوده‌اند. وجود این آثار در کنار طبیعت گسترده و بکر، منطقه را از صرف یک پهنه زیست‌محیطی فراتر برده و به عرصه‌ای با اهمیت هم‌زمان طبیعی و تاریخی تبدیل کرده است.
حیات‌وحش منطقه
منطقه شکار ممنوع دره باغ زیستگاه گونه‌های متنوعی از جانوران وحشی است. از مهم‌ترین پستانداران این منطقه می‌توان به کل و بز، قوچ و میش، پلنگ، گرگ، روباه، خرگوش و تشی اشاره کرد. همچنین پرندگان متعددی در این ناحیه زیست می‌کنند که از جمله آن‌ها می‌توان کبک، تیهو، باقرقره، کبوتر وحشی، انواع پرندگان شکاری و لاشخورها را نام برد. این تنوع جانوری، اهمیت حفاظتی منطقه را دوچندان کرده است.
پوشش گیاهی
پوشش گیاهی دره باغ بسیار متنوع است و گونه‌های درختی، درختچه‌ای، بوته‌ای و علفی متعددی را دربر می‌گیرد. از مهم‌ترین گونه‌های گیاهی این منطقه می‌توان به بنه، بادام وحشی، آلبالوی وحشی، کیکم، انجیر وحشی، قیچ، درمنه، کما، اترپیلکس، گز، زرشک، نی، کاروان‌کش، گوش‌بره، کاکوتی، برنجاسف، شقایق زرد، انواع گون، کنگر، اسپند و گونه‌های علفی یک‌ساله اشاره کرد. این پوشش گیاهی، نقش مهمی در پایداری زیست‌بوم منطقه و تأمین خوراک و پناهگاه برای جانوران دارد.
حدود چهارگانه منطقه
محدوده منطقه شکار ممنوع دره باغ از شمال، از ده عرب و روستای رستم‌آباد در امتداد دامنه کوه همباس و کوه پوزه‌سیاه، پس از عبور از دوراهی اسفندآباد و هنشک، تا مزرعه برد شیراز امتداد می‌یابد. مرز شرقی از مزرعه برد شیراز در امتداد جاده خاکی ماشین‌رو تا مزرعه چهرک ادامه دارد. در جنوب، محدوده از مزرعه چهرک در امتداد جاده خاکی قدیمی سوراین ـ ده‌بید تا روستای گوشتی و سپس در امتداد خط منحنی ۲۵۰۰ متر تا جاده آسفالته شیراز ـ آباده در محل گردنه کولی‌کش و از آنجا تا دوراهی کارخانه سیمان آباده ادامه پیدا می‌کند. مرز غربی نیز از دوراهی کارخانه سیمان آباده در امتداد جاده ماشین‌رو به سمت روستای ولی‌آباد تا ده عرب و روستای رستم‌آباد کشیده شده است.
منابع آبی منطقه
وجود چشمه‌های متعدد در دره باغ، یکی از عوامل مهم پایداری حیات در این منطقه است. از مهم‌ترین منابع آبی آن می‌توان به چشمه مروارید، چشمه همبس، چشمه رفوک، چشمه آب‌مک، چشمه فریادون، چشمه بیدخنک، چشمه سرخابی، چشمه دره نار، چشمه اموک، چشمه دره باغ، چشمه لای نی‌ریز، چشمه انجیر، چشمه پازندون و چشمه اسی اشاره کرد. این چشمه‌ها در تأمین آب مورد نیاز حیات‌وحش و پوشش گیاهی منطقه نقش اساسی دارند.
اهمیت حفاظتی منطقه
منطقه شکار ممنوع دره باغ یکی از پهنه‌های باارزش طبیعی استان فارس است که با برخورداری از تنوع جانوری، پوشش گیاهی غنی، منابع آبی متعدد و موقعیت ویژه جغرافیایی، نقش مهمی در حفاظت از محیط زیست شمال استان ایفا می‌کند. استمرار حفاظت از این منطقه می‌تواند به حفظ گونه‌های ارزشمند و جلوگیری از آسیب‌های ناشی از شکار و تخریب زیستگاه‌ها کمک کند.
۰ نظر