گنبد نمکی میرخوند؛ چشم‌اندازی متفاوت در جنوب استان فارس
گنبد نمکی میرخوند، که با نام کوه نمکی بنو نیز شناخته می‌شود، یکی از پدیده‌های طبیعی و زمین‌شناسی جنوب غرب استان فارس است. این جاذبه در محدوده شهرستان قیروکارزین و در فاصله ۴ کیلومتری شمال شرقی روستای هرمود عباسی، در منطقه حفاظت‌شده هرمود قرار دارد. گستره این گنبد در فضایی دایره‌ای‌شکل با قطری نزدیک به ۹ کیلومتر دیده می‌شود و از همان نگاه نخست، سیمایی متفاوت از طبیعت خشک و رازآلود جنوب فارس را به نمایش می‌گذارد.
ساختار گنبد و جلوه‌های شگفت‌انگیز نمک
نمک موجود در گنبد میرخوند، مانند بسیاری از گنبدهای نمکی ایران، دارای میان‌لایه‌هایی از اکسید آهن و دیگر ناخالصی‌هاست. همین ویژگی باعث شده رنگ‌ها و بافت‌های متنوعی در بخش‌های مختلف آن دیده شود. در بعضی نقاط، نمک بار دیگر تبلور یافته و به‌صورت کاملاً شفاف و خالص نمایان شده است؛ به‌طوری‌که گاهی شکل منظم تبلور مکعبی آن به‌خوبی قابل مشاهده است. این تبلور دوباره، حاصل فرایندهای دگرگونی در توده نمک است و به ارزش علمی و بصری این گنبد جلوه‌ای ویژه می‌بخشد. با توجه به ضخامت لایه‌های نمکی، بررسی امکان استخراج نمک از این ناحیه نیز مطرح بوده است.
ارتفاع گنبد و سیمای فرسوده آن
بلندترین بخش گنبد نمکی میرخوند حدود ۸۴۲ متر ارتفاع دارد. این در حالی است که دشت جنوبی پیرامون آن در ارتفاعی نزدیک به ۵۶۰ متر قرار گرفته و در نتیجه، گنبد حدود ۳۰۰ متر بالاتر از تراز دشت دیده می‌شود. بررسی‌های زمین‌شناسی نشان می‌دهد که گنبد میرخوند در حقیقت بازمانده یک گنبد نمکی فرسوده است. امروزه رخنمون‌های نمک در آن چندان گسترده نیست و بیشتر چشم‌انداز منطقه را بقایای نامحلول سازند هرمز، شامل سنگ‌های ولکانیکی، رسوبات مارنی و ماسه‌سنگی، شکل می‌دهد. فرسایش در طی سالیان طولانی، ارتفاع گنبد را تا نزدیکی سطح آبرفت‌های اطراف پایین آورده و سیمای توپوگرافی آن را ناهموار و مضرس کرده است.
اهمیت علمی و زمین‌شناسی گنبد میرخوند
در گنبدهای نمکی فرسوده‌ای مانند میرخوند، نه‌تنها خروج نمک به پایان رسیده، بلکه بخش زیادی از آن نیز در اثر عوامل طبیعی حل شده است. به همین دلیل، انتظار وجود ذخایر مهمی مانند پتاس در آن کمتر است. با این حال، گستردگی سنگ‌های ولکانیکی بر جای مانده از انحلال نمک، این منطقه را به محلی ارزشمند برای مطالعات زمین‌شناسی و بررسی عناصر رادیواکتیو تبدیل کرده است. چنین ویژگی‌ای، گنبد میرخوند را فراتر از یک جاذبه گردشگری، به پهنه‌ای قابل توجه برای پژوهش‌های علمی در جنوب ایران بدل می‌کند.
چشمه بنو؛ آب گرم دل‌نشین در کنار کوه نمکی
در محدوده این گنبد نمکی، چشمه بنو یکی از جذاب‌ترین جلوه‌های طبیعی منطقه به‌شمار می‌آید. این چشمه آب گرم در حدود ۷ کیلومتری شمال غرب ارد قرار گرفته و سرچشمه آن از دو چشمه آب گرم و سرد تشکیل شده است که از اعماق زمین می‌جوشند و در تمام سال جریان دارند. آب بنو به اندازه‌ای زنده و پویاست که زیست ماهی‌های کوچک را نیز ممکن کرده است. مردم ارد و روستاهای اطراف، از گذشته تاکنون، برای آبتنی و گاه برای تسکین دردهای مفصلی به این چشمه مراجعه می‌کنند و آن را بخشی از طبیعت درمانگر منطقه می‌دانند.
طبیعت پیرامون و مسیر دسترسی
در امتداد مسیر جریان آب چشمه بنو، نخل‌های فراوانی کاشته شده و زمین‌های کشاورزی نیز از آب آن بهره می‌برند. این ترکیب از کوه نمکی، چشمه‌های گرم و سرد، پوشش نخلستانی و سکوت طبیعت جنوبی، فضایی کم‌نظیر و تماشایی پدید آورده است. دسترسی به گنبد نمکی میرخوند از طریق جاده ارتباطی بندرعباس به سیرجان امکان‌پذیر است. این گنبد در شرق جاده و پس از روستای هرمود قرار دارد و برای علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی، زمین‌شناسی و کشف جلوه‌های کمتر شناخته‌شده استان فارس، مقصدی متفاوت و ارزشمند به‌شمار می‌رود.
۰ نظر