معرفی آبانبار باغ شیخ ساوه در استان مرکزی
آبانبار باغ شیخ یکی از آثار ارزشمند تاریخی شهرستان ساوه در استان مرکزی است که بنای اولیه آن به اواخر دوره زندیه بازمیگردد و در دوره قاجار تکمیل و مورد استفاده قرار گرفته است. این اثر تاریخی در بخش مرکزی شهرستان ساوه، دهستان طراز ناهید و روستای باغ شیخ واقع شده و در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۸۷ با شماره ثبت ۲۳۰۰۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قرارگیری این آبانبار در جنوبغربی روستای باغ شیخ و در فاصله حدود ۲۵ متری تکیه باغ شیخ، نشاندهنده نقش مهم آن در ساختار اجتماعی و آیینی روستا است.
معماری آبانبار باغ شیخ ساوه
آبانبار باغ شیخ ساوه از بخشهای مختلفی شامل سردر، راهپله، پاشیر و مخزن تشکیل شده و نمونهای شاخص از معماری سازگار با اقلیم گرم و خشک منطقه به شمار میآید. در تزئینات این بنا، آجرکاریهای ظریف در لچکیها بهصورت خفته و راسته اجرا شده و زیر طاق ایوان، تزئینات گچی مقرنس جلوهای هنرمندانه به فضا بخشیده است. این ترکیب ساده اما دقیق از آجر و گچ، بیانگر ذوق معماران ایرانی در دورههای زند و قاجار و توجه آنان به زیبایی در کنار کارکرد عملی بنا است.
آبانبار باغ شیخ و نقش آن در زندگی روستایی
آبانبار باغ شیخ نهتنها یک سازه معماری، بلکه بخشی حیاتی از زندگی روزمره مردم روستای باغ شیخ بوده است. به گفته اهالی، این آبانبار تا حدود ۳۰ سال پیش نیز مورد استفاده قرار میگرفته و نقش مهمی در تأمین آب شرب ساکنان داشته است. موقعیت مکانی مناسب، دسترسی آسان و ساختار اصولی مخزن باعث شده بود آب در فصول گرم سال سالم و خنک باقی بماند و این بنا بهعنوان یکی از مهمترین زیرساختهای روستا شناخته شود.
کاروانسرای عبدالغفارخان و آبانبار باغ شیخ ساوه
در کنار آبانبار باغ شیخ، کاروانسرای عبدالغفارخان یکی دیگر از جاذبههای شاخص روستای باغ شیخ در شهرستان ساوه است که در فاصله حدود هشت کیلومتری شهر ساوه قرار دارد. این کاروانسرای بزرگ که یادگاری از دوران فتحعلیشاه قاجار است، با معماری اصیل ایرانی، حیاط مرکزی و چهار ایوان بزرگ، از زیباترین کاروانسراهای دشت فلات ایران به شمار میرود. آبانبار باغ شیخ نیز از موقوفات عبدالغفارخان خلج محسوب میشود و حدود ۳۸ سال پس از ساخت کاروانسرا احداث شده است؛ پیوندی معنادار میان تأمین آب، سفر و شکلگیری سکونت در این روستای تاریخی کویری.
۰ نظر