آسیاب آبی ریگاره محمدیه | شاهکار معماری دستکند در استان اصفهان
آسیاب آبی ریگاره یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی شهرستان نائین در استان اصفهان است که در محله تاریخی محمدیه قرار دارد. این آسیاب دستکند با قدمتی بیش از دو هزار سال، در دل زمین حفر شده و از شگفتانگیزترین نمونههای معماری سنتی ایران به شمار میرود. طراحی هوشمندانه، بهرهگیری از نیروی آب و ساختار منحصربهفرد آن، آسیاب ریگاره را به یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی نائین تبدیل کرده است. این اثر ارزشمند در سال ۱۳۹۱ با شماره ۲۹۷۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
تاریخچه آسیاب آبی ریگاره
آسیاب آبی ریگاره محمدیه از مهمترین آثار تاریخی شهرستان نائین محسوب میشود که سالها با استفاده از آب قنات کیخسرو فعالیت میکرد. این سازه بهصورت کامل در دل خاک حفر شده و برخلاف بسیاری از بناهای تاریخی، در ساخت آن از مصالح ساختمانی استفاده نشده است. بر اساس روایتهای محلی، قدمت آسیاب به بیش از دو هزار سال میرسد و از گذشته تاکنون بهعنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری ایران شناخته میشود.
معماری شگفتانگیز آسیاب ریگاره
آسیاب ریگاره نمونهای کمنظیر از معماری دستکند است. ورودی اصلی آن در عمق حدود سه متری زمین قرار دارد و پس از عبور از دالانی به طول ۱۱۰ متر و عمقی نزدیک به ۳۰ متر، فضای اصلی آسیاب نمایان میشود. این دالان با ارتفاعی بین دو تا چهار متر و شیبی تند، به شکلی دقیق و مهندسیشده در دل زمین ایجاد شده است. در بخش مرکزی آسیاب نیز اتاقها، محل آسیاب کردن گندم و سکوهایی برای نگهداری کیسههای آرد و غلات تعبیه شده بود که نشاندهنده اهمیت اقتصادی این مجموعه در گذشته است.
نحوه عملکرد آسیاب آبی ریگاره
راز شگفتانگیز آسیاب ریگاره در بهرهگیری هوشمندانه از آب قنات نهفته است. آب قنات کیخسرو در عمق حدود ۲۲ متری به سمت تنورهای با عمق بیش از ۸ متر هدایت میشد و سپس با فشار زیاد، پرههای چوبی آسیاب را به حرکت درمیآورد. این سیستم مهندسی باعث میشد گندمهای شهر نائین و بسیاری از روستاهای اطراف به آرد تبدیل شوند. پس از پایان فرایند آسیاب، آب از طریق کانالی دیگر دوباره به مسیر اصلی قنات بازمیگشت؛ روشی که نشاندهنده دانش فنی پیشرفته سازندگان این بنا است.
مرمت و احیای آسیاب ریگاره
آسیاب آبی ریگاره در مرداد سال ۱۳۸۵ طی بررسیهای کارشناسان اداره میراث فرهنگی شهرستان نائین شناسایی و از زیر خاک بیرون آورده شد. پس از کشف این اثر، عملیات استحکامبخشی، پاکسازی و مرمت دالانهای ورودی آغاز شد و حجم زیادی از خاک و نخالههایی که طی سالها داخل آسیاب انباشته شده بود، خارج شد. این اقدامات موجب شد یکی از مهمترین آثار تاریخی شهرستان نائین دوباره احیا شده و امکان بازدید علاقهمندان از آن فراهم شود.
بازدید از آسیاب آبی ریگاره محمدیه
آسیاب آبی ریگاره در محله تاریخی محمدیه و در نزدیکی شهر نائین قرار دارد. بازدید از این اثر تاریخی، فرصتی برای آشنایی با مهندسی آب، معماری دستکند و شیوه زندگی مردم کویر در گذشته است. اگر به تاریخ، معماری و سازههای آبی ایران علاقهمند هستید، آسیاب آبی ریگاره یکی از دیدنیترین جاذبههای استان اصفهان خواهد بود.
۰ نظر