عمارت و باغ نمیر تفت؛ باغی تاریخی در دل یزد
عمارت و باغ نمیر تفت در شهرستان تفت از توابع استان یزد، یکی از باغعمارتهای تاریخی و چشمنواز این منطقه است که پیشینه آن به حدود ۴۰۰ سال پیش میرسد. این باغ که با نام باغ صدری تفت نیز شناخته میشود، در اواخر دوره زندیه و به دستور یکی از حاکمان آن زمان، در زمینی به مساحت تقریبی ۱۳ هزار مترمربع ساخته شد. نام نخستین این مجموعه از صدرالعلماء گرفته شده بود، اما در گذر زمان و با تغییر مالکان، این باغ با نام نمیر شهرت یافت.
روایت نامگذاری باغ نمیر
شهرت امروزی این بنا به زندگی نمیر تفتی گره خورده است؛ یکی از زرتشتیان نامآشنای یزد که به شکستهبندی نیز شهرت داشت. پدر او در همین باغ به باغبانی مشغول بود و خانوادهاش زندگی سادهای داشتند. بعدها، پس از آنکه نمیر تفتی با اندوخته سالهای کار خود در بمبئی به تفت بازگشت، توانست این باغ را از صاحب آن خریداری کند و در آن ساکن شود. با اقامت او، بخشهایی مانند انبار محصولات باغ ساخته شد و عمارت نیز مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. بر فراز خانه نیز پیام مشهور زرتشتیان، یعنی گفتار نیک، پندار نیک و کردار نیک، نقش بست؛ نشانهای از هویت فرهنگی صاحبان تازه این باغ.
معماری عمارت و باغ نمیر
با ورود به باغ، در انتهای مسیر، عمارتی زیبا دیده میشود که بهعنوان تابستاننشین ساخته شده است. مهمترین ویژگی این بنا، بادگیر بلند دوطبقه آن است که هوای خنک را به درون عمارت و فضای پیرامون هدایت میکرده و از شاخصترین عناصر معماری سنتی در تفت به شمار میآید. پنجرههای رنگین این عمارت نیز جلوهای شاعرانه به فضا دادهاند؛ شیشههای رنگی افزون بر زیبایی، با شکست نور خورشید به کاهش ورود برخی حشرات کمک میکردند و فضای داخلی را دلنشینتر میساختند.
بلندترین بادگیر تفت در باغ نمیر
یکی از دلایل اصلی توجه گردشگران به باغ نمیر تفت، وجود یکی از شاخصترین بادگیرهای این شهر در دل باغ است. این بادگیر مرتفع که بر فراز عمارت قرار گرفته، تنها یک عنصر تزئینی نیست؛ بلکه بخشی هوشمندانه از سامانه تهویه سنتی بنا به شمار میرود. در شهری کویری مانند تفت، چنین سازهای نشان میدهد که معماران گذشته چگونه با دانش بومی، آسایش ساکنان را در دل گرما فراهم میکردند.
حوض سنگی و جلوه باغ ایرانی
در برابر ایوان عمارت، حوضی بزرگ از جنس سنگ قرار دارد که نقش مهمی در خنککردن فضای باغ داشته است. این حوض با مساحت تقریبی ۵۰۰ مترمربع و ۹۵ فواره، یکی از بخشهای تماشایی مجموعه به شمار میرود. ترکیب آب، درختان، محوربندی باغ و عمارت مرکزی، حالوهوایی شبیه به باغهای اصیل ایرانی پدید آورده و به همین دلیل، باغ نمیر را میتوان در کنار نمونههای مشهور باغسازی ایرانی در استان یزد و دیگر شهرهای ایران تصور کرد. این اثر ارزشمند در سال ۱۳۷۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
بهترین زمان بازدید از باغ نمیر تفت
بهترین زمان برای بازدید از عمارت و باغ نمیر، فصل بهار است؛ زمانی که هوای تفت هنوز به گرمای شدید تابستان نرسیده و درختان باغ، طراوت و سرسبزی دلانگیزی به فضا بخشیدهاند. در این فصل، قدمزدن در سایه درختان، تماشای انعکاس عمارت در آب حوض و نشستن در فضای آرام باغ، تجربهای لذتبخش از سفر به استان یزد میآفریند.
تغییر کاربری و حیات دوباره باغ
یکی از نکات جالب درباره این مجموعه، شیوه هوشمندانه آبیاری و بهرهگیری از انرژی آب در گذشته است. آب فوارهها بدون نیاز به برق و پمپ در باغ جریان مییافت و پس از آن برای آبیاری درختان به کار میرفت. همچنین آب جاری در جویها به سمت عمارت زمستاننشین هدایت میشد تا آسیاب مجموعه را برای کارهایی مانند آردکردن گندم و غلات به حرکت درآورد. امروزه این باغعمارت تاریخی با کاربریهایی مانند رستوران و هتل، دوباره به فضایی زنده و پویا تبدیل شده و امکان اقامت و صرف غذا در محیطی تاریخی را برای گردشگران فراهم کرده است.
مسیر دسترسی به عمارت و باغ نمیر
عمارت و باغ نمیر تفت در استان یزد، شهر تفت، خیابان امام خمینی، محله باغ گلابدان قرار دارد. دسترسی به این مجموعه برای مسافران شهر یزد آسان است و بسیاری از گردشگران در مسیر بازدید از جاذبههای تاریخی تفت، این باغ را نیز در برنامه خود قرار میدهند. حضور این باغ در بافت تاریخی شهر، آن را به یکی از دیدنیترین توقفگاههای سفر به تفت تبدیل کرده است.
۰ نظر