جـاذبه مـوزه شـوش در دل تاریخ | روایت همراه با آجر و باغ

کشفِ نگینِ شوش در میان باغ

در سکوت باغی به وسعت حدود ۱۴٬۶۳۵ متر مربع، بنایی با مساحت ۵۵۰ متر مربع سر برآورد که سال‌ها بعد میزبان گنجینه‌ای خارق‌العاده شد. این موزه آرام، درست مقابل بقعه‌ی دانیال نبی و در مسیر قلعهٔ قدیمی شوش قرار گرفته و سالانه شمار زیادی از گردشگران را از شهرستان شوش، استان خوزستان به سوی خود می‌کشاند.

پیوندِ شهرِ باستان و موزه

هسته‌ی اولیهٔ شهر شوش بر فراز تپۀ آکروپل شکل گرفت و بعدها در پهنۀ تاریخی، به همراه تپه‌های آپادانا، شهر شاهی و شهر صنعتگران یکی از چهار لایۀ تمدنی این شهر را تشکیل داد — از هزاره پنجم پیش از میلاد تا قرن دوازدهم میلادی. این لایه‌ها گواهِ پیچیدگی و پویاییِ تمدن کهنِ شوش هستند.

آغازِ موزه‌سازی

در سال ۱۳۴۵ هجری شمسی، با پایانِ مرحلهٔ ابتداییِ ساخت، موزه شوش برای به نمایش گذاشتن آثار به‌دست آمده از حدود ۱۶۰ سال کاوش آماده شد. بعدها به تدریج با افزودن دو سالن، بر شمار گنجینه‌ها افزوده شد.

دورانِ خاموشی و بازآفرینی

در هشت سال جنگ تحمیلی، موزه به کلی تعطیل شد. اما از سال ۱۳۷۷ بازسازیِ اساسی آغاز گردید و دو سالن دیگر به آن افزوده شد. بالاخره در سال ۱۳۸۵ موزه پس از مدتی تعطیلی دوباره گشایش یافت و اکنون با شش سالن آماده است تا بازدیدکنندگان را به سفری در زمان ببرد.

معماری و اقلام موزه

ساختمانِ موزه در ابتدا با آجرهایی از حفاری‌های شوش و چغازنبیل به‌دست آمده بود. در بدنه و فضای داخلیِ آن دو سالن بزرگ وجود دارد که آثاری از دوره‌های مختلف را در خود جای داده‌اند:
– سرستون‌ها، مجسمه‌ها و تزیینات مکشوفه از مسجد سلیمان و کاخ آپادانا
– تابوت‌های سفالی و سنگی، خمره‌های سفالی
– پاشنه در، آجرنوشته‌ها با خطوط ایلامی، اکدی، پارسی باستان، آرامی، سریانی و پهلوی میانه
– گوی‌های سفالی، گل‌میخ‌ها، کاسه‌ها و ظروف لعاب‌دار از دوره‌های اسلامی
از دیدنی‌ترین بخش‌ها، دیواره‌ای از کاخ آپادانای شوش است که بخشی از آن در معرض بازدید عموم قرار دارد. در حیاط موزه نیز آثار سنگی و مجسمه‌ها درون محفظه‌های شیشه‌ای به نمایش گذاشته شده‌اند.

غنای دوره‌ها

آثار موزه شوش بازتابی است از گذر زمان؛ از هزاره پنجم پیش از میلاد تا دوران قاجار. کاسه‌ها، پیه‌سوزها، تنگ‌های سفال لعاب‌دار مربوط به قرون ۳ تا ۶ هجری قمری، صحنه‌های شکار به صورت گچ‌بری منتسب به بهرام پنجم، مفرغ‌های خوزستانی همچون ظروف، شمشیر، خنجر و بازوبند همگی در این گالری گرد آمده‌اند.

اعتبارِ تأسیس

پروژهٔ ساخت موزه با سرمایه‌ای معادل یک میلیارد و دویست میلیون ریال آغاز شد و در سال ۱۳۸۶ به طور رسمی افتتاح گردید. امروزه موزه شوش یکی از مهم‌ترین موزه‌های روباز در ایران به شمار می‌رود.

چرا موزه شوش ارزش بازدید دارد؟

• اتصالِ بی‌واسطه به قلعه و بقعه دانیال نبی

• نمایش مستمرِ لایه‌های تمدنی از هزاره پنجم پیش از میلاد تا دوره‌ی اسلامی

• تلفیق معماری با مصالح محلی و آجرهای کشف‌شده در حفاری

• فضاهای سبزِ اطراف و فضای آرامِ باغ که بر تجربهٔ بازدید می‌افزاید