خانه موزه استاد هیمن | صدای جاودان شعر کردی

زندگی و آغاز راه هیمن

در دل روستای سرسبز «لاچین» از شهرستان مهاباد در استان آذربایجان غربی، در بهار سال ۱۳۰۰ شمسی کودکی چشم به جهان گشود که بعدها نامش در تاریخ ادبیات کردی درخشان شد. سید محمد امین شیخ‌الاسلامی مکری، متخلص به «هیمن»، از تبار عارف و دانشمند نامی ملا جامی چوری بود. او پس از یادگیری قرآن کریم و متون مقدماتی فارسی و عربی، برای ادامه تحصیل راهی مهاباد شد و چهار سال در خانقاه و مدرسه جد مادری‌اش، شیخ یوسف برهان، در مسیر طلاب علوم دینی گام برداشت. در همان سال‌ها با شاعر نامدار کرد، «هه‌ژار»، آشنا شد و این دوستی سرآغاز فصلی تازه در زندگی ادبی او بود.

دوران شاگردی و بازگشت به زادگاه

به دستور پدرش، برای تکمیل تحصیلات خود به آبادی «کولیجه» رفت و نزد ملا احمد فوزی به تحصیل علوم دینی پرداخت. چند سال بعد، در سال ۱۳۱۷، به خانه پدری در روستای شیلان‌آباد بازگشت. روزهایش را در کار کشاورزی و زراعت سپری می‌کرد و شب‌ها تا دیرهنگام به مطالعه آثار فارسی و کردی می‌پرداخت. در همین دوران، با ادیبان و شاعران مهاباد آشنا شد و در جلسات ادبی شرکت کرد. استعداد درخشان او خیلی زود نظر بزرگان ادب کرد را جلب کرد و جوانی پرشور و اندیشه‌ورز شناخته شد.

مسیر شاعری و شکوفایی استعداد

پدر هیمن نیز اهل شعر بود، اما تمایلی نداشت که فرزندش در دنیای شعر غرق شود. با این حال، ذوق خدادادی و روح جست‌وجوگر هیمن او را به سمت آفرینش ادبی کشاند. شعر برایش نه تفنن که راهی برای بیان رنج، عشق و آزادی بود. در سال ۱۳۲۳ به عضویت شورای نویسندگان نشریه «نیشتمان» درآمد و فعالیت ادبی خود را رسمی‌تر کرد.

سال‌های تبعید و بازگشت به وطن

در دهه چهل، روزگار تلخ سیاست و ستم بر قوم کرد، او را ناگزیر به ترک وطن کرد. در سال ۱۳۴۷ خانه و کاشانه‌اش را رها نمود و سال‌ها در عراق و دیار غربت آواره بود. با پیروزی انقلاب اسلامی، به ایران بازگشت و بار دیگر قلم را در خدمت فرهنگ و زبان کردی قرار داد. یکی از ثمرات این بازگشت، انتشار مجله «سروه» به زبان کردی در شهر ارومیه بود که نقش مهمی در رشد فرهنگی منطقه داشت.

سبک، نثر و آثار ماندگار

شعر هیمن سرشار از احساس و لطافت است. نثر او ساده، روان و در عین حال عمیق و گیراست؛ سبکی ویژه که میان صمیمیت زبانی و اندیشه فلسفی پلی می‌زند. از جمله آثار ماندگارش می‌توان به مجموعه‌های زیر اشاره کرد:

• تاریک و روون (دیوان شعر)

• ناله‌ی جودایی (شعر)

• پاشه‌روک (مقالات و اشعار)

• بازنویسی تحفه مظفریه از رسم‌الخط لاتینی به کردی

• قه‌لای دمدم

• شازاده و گه‌دا

• هه‌ورای خالی

واپسین سال‌ها و یادگار جاودانه

استاد هیمن پس از سال‌ها رنج و تلاش، در شب جمعه ۲۹ فروردین ۱۳۶۵ بر اثر سکته قلبی در شهر ارومیه دار فانی را وداع گفت. پیکر او در مقبره‌الشعرای مهاباد به خاک سپرده شد؛ جایی که امروز نیز زائران شعر و عشق برای ادای احترام به آرامگاهش می‌روند.