زندگی در شهرستان فراهان، استان مرکزی، همواره با دامداری و کشاورزی گره خورده است. مردمان این منطقه از دیرباز برای تأمین نیازهای غذایی خود، به محصولات لبنی چون شیر، ماست، دوغ، پنیر و سرشیر وابسته بوده‌اند. حتی امروزه نیز لبنیات جزو اصلی‌ترین اجزای سفره‌های خانواده‌ها است و بسیاری از سالمندان روستایی راز عمر طولانی و سلامتی خود را در مصرف لبنیات سالم و طبیعی می‌دانند. این محصولات بخش مهمی از سه وعده غذایی روزانه مردم را تشکیل می‌دهند و در گذشته، سهم عمده‌ای از تغذیه خانوارهای فراهانی را در بر می‌گرفتند.
نان‌های سنتی فراهان نیز بخش جدایی‌ناپذیری از فرهنگ غذایی این منطقه هستند. مردم منطقه، هنگام خوردن صبحانه، ناهار یا شام، به نان به چشم قوت و پایه غذای خود نگاه می‌کنند و نام‌های متفاوتی برای انواع نان‌ها دارند که هرکدام با ویژگی‌ها و روش‌های تهیه خاص خود شناخته می‌شوند.
گرده؛ نانی با طعم سنتی و آئینی
گِرده، نانی به قطر ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر و ضخامت ۲ تا ۳ سانتی‌متر است که شبیه به سنگک ولی ضخیم‌تر و کوچک‌تر است. این نان که حدود ۳۰ سال پیش در فراهان رایج بود، با استفاده از آب پنیر تهیه می‌شد و طعمی شیرین پیدا می‌کرد. گاهی روی آن با تخم‌مرغ پوشانده شده و در حرارت هیزم و هیمه داخل تنور پخته می‌شد. به نظر می‌رسد گرده جنبه‌ای مذهبی و آئینی داشته و در مراسم خاصی پخته می‌شده است، هرچند امروزه تقریباً منسوخ شده است.
نان لواش؛ نانی محبوب و پرمصرف
نان لواش در فراهان کمی ضخیم‌تر از لواش معمولی است و با پنجه‌کش و وردنه تهیه می‌شود. این نان بیشترین میزان مصرف را در بین اهالی دارد و بهترین نوع آن از گندم بهاره به دست می‌آید.
فطیر یا کاک؛ نانی شیرین و سوغات نوروز
فطیر یا کاک، قرص نانی شیرین و ترد است که با آرد گندم، شکر، روغن، تخم‌مرغ و کنجد تهیه می‌شود و بیشتر برای سوغات سفر یا مراسم عید نوروز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نان بی‌مایه، طعمی متفاوت و دلنشین دارد که با نان‌های روزمره قابل مقایسه نیست.
نواله؛ نان ویژه سگ‌های چوپان
نواله نوعی نان است که از خمیرهای اضافی نان به شکل گوله‌های بزرگ تهیه می‌شود و مخصوص سگ‌های چوپانان است.
نان والکواس و نان سبزی؛ نان‌های درمانی و سبزی‌دار
نان والکواس با ترکیب آرد و گیاه الکواس، نانی شفا‌بخش و سنتی به شمار می‌رود. نان سبزی نیز با آرد و انواع سبزیجات محلی، غذایی سالم و طبیعی برای اهالی فراهان محسوب می‌شود و بخش دیگری از فرهنگ غذایی این شهرستان را شکل می‌دهد.
۰ نظر