روستای سنگان خاش؛ سرزمین یاقوت‌های سرخ

در دل بخش مرکزی شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان، دهستانی سرسبز و حاصلخیز با نام سنگان آرمیده است؛ جایی که از دیرباز به‌عنوان قطب تولید انار در جنوب شرق ایران شناخته می‌شود. اقلیم نیمه‌گرمسیری، خاک حاصل‌خیز و جریان زندگی‌بخش آب‌های زیرزمینی، به این منطقه جان تازه‌ای بخشیده‌اند. انارهای سنگان که به «یاقوت‌های سرخ بلوچستان» شهرت دارند، از نظر رنگ، طعم، آب‌دار بودن و ماندگاری در کشور بی‌نظیرند. این انارها بیش از پنجاه درصد وزن خود را آب تشکیل داده و تا ۱۲۰ روز تازه باقی می‌مانند. به گفته کشاورزان محلی، مردم سنگان بیش از هفت نسل است که به کشت انار مشغول‌اند و حدود ۲۴ نوع انار در این دهستان کشت می‌شود.

باغ‌های انار و جاذبه‌های گردشگری سنگان

روستای سنگان خاش | زادگاه یاقوت های سرخ ایران

در کنار باغ‌های چشم‌نواز انار، سنگان دارای جاذبه‌های طبیعی فراوانی است. چشمه‌های آب گرم، درخت کهنسال سرو سنگان و چشم‌اندازهای سرسبز این منطقه، هر ساله گردشگران بسیاری را جذب می‌کند. مردم خونگرم و مهمان‌نواز بلوچ که بیشتر از طایفه کرد هستند، با رویی گشاده از مسافران استقبال می‌کنند. بانوان سنگانی نیز از انار محصولات محلی خوش‌عطر و ارگانیکی چون رب انار، مربای انار و ادویه معطر “آچار” تهیه می‌کنند؛ محصولاتی که رنگ و بوی فرهنگ و اصالت بلوچ را در خود دارند.

سرو هزار ساله سنگان؛ نگهبان سبز بلوچستان

یکی از مهم‌ترین دیدنی‌های سنگان، درخت کهنسال سرو سنگان است که به گفته مردم محلی، بیش از هزار سال قدمت دارد. این درخت عظیم با ارتفاع حدود ۳۰ متر و تنه‌ای سه متری، به‌عنوان اثر طبیعی ملی به ثبت رسیده و نماد استقامت مردمان بلوچ به شمار می‌آید. در زبان محلی، این سرو را “زربین” می‌نامند. گذشته از ارزش طبیعی، این درخت در باور مردم جایگاه ویژه‌ای داشته است؛ زمانی زیارتگاه بود و مردم برای برآورده شدن آرزوهای خود به آن پناه می‌بردند. در دوران بعد، با هدایت علمای اهل سنت همچون “مولوی محمد عیسی”، مردم از آیین‌های خرافی دست کشیدند و در کنار این درخت مسجدی تاریخی بنا شد که هنوز هم در دل روستا پابرجاست.

پیشنهاد ما :
ارگ نارویی قلعه نو | یادگار حکمرانی سیستان

چشمه آب گرم برآبک؛ هدیه‌ای از دل تفتان

روستای سنگان خاش | زادگاه یاقوت های سرخ ایران – 1

در شمال کوه آتشفشانی تفتان، چشمه‌ای با ویژگی‌های خاص زمین‌شناسی وجود دارد که به چشمه آب گرم برآبک سنگان معروف است. این چشمه در فاصله ۱۴ کیلومتری روستا قرار دارد؛ ۶ کیلومتر مسیر ماشین‌رو و ۸ کیلومتر مسیر پیاده‌روی تا رسیدن به این منبع طبیعی طی می‌شود. آب چشمه دارای ترکیبات سولفات کلسیم و منیزیم است و دمایی حدود ۲۵ درجه سانتی‌گراد دارد. این آب به دلیل خاصیت درمانی و دسترسی آسان، مورد استفاده گردشگران و ساکنان محلی قرار می‌گیرد.

جشنواره انار سنگان؛ فرصتی برای معرفی بلوچستان

به‌منظور شناساندن ظرفیت‌های گردشگری و کشاورزی سنگان، جشنواره ملی انار سنگان در حال برنامه‌ریزی است. این جشنواره که الهام‌گرفته از آیین سنتی «گلاب قمصر» است، با هدف معرفی محصولات محلی، ترویج بوم‌گردی و توسعه گردشگری برگزار می‌شود. به گفته مسئولان گردشگری، در آینده با راه‌اندازی واحدهای بوم‌گردی، سنگان می‌تواند به دهکده گردشگری انار تبدیل شود. لباس سنتی مردمان بلوچ، موسیقی محلی و صنایع‌دستی این منطقه، همه در کنار طبیعت بکر، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای گردشگران رقم می‌زنند.