معرفی منطقه حفاظت شده کبیرکوه
در دل سلسله جبال زاگرس و در شهرستان درهشهر از استان ایلام، منطقهای بکر و کوهستانی با نام منطقه حفاظت شده کبیرکوه جای گرفته است. این محدوده با وسعتی نزدیک به ۱۷,۹۲۳ هکتار و ارتفاعی میان ۹۵۰ تا ۲۷۹۰ متر از سطح دریا، یکی از غنیترین اکوسیستمهای غرب کشور محسوب میشود. وجود صخرههای بلند، درههای عمیق و جنگلهای انبوه، چهرهای رازآلود به کبیرکوه بخشیده و آن را به پناهگاهی امن برای گونههای کمیاب گیاهی و جانوری بدل کرده است.
موقعیت جغرافیایی و چشماندازها
کبیرکوه در مختصات جغرافیایی ۴۶°۵۵′ تا ۴۷°۲۰′ طول شرقی و ۳۳°۱۰′ تا ۳۳°۱۵′ عرض شمالی واقع شده و بیش از ۸۵ درصد آن را کوهستانهای مرتفع تشکیل میدهد. این منطقه در کنار رودخانهها، چشمهسارها و درههای تماشایی، منظرهای چشمنواز برای گردشگران و دوستداران طبیعت فراهم کرده است.
کوهها و درهها
ارتفاعات شمالی و جنوبی کبیرکوه شامل قلهها و رشتهکوههایی چون پشته ارشت، پشته لارت، زید، زرانگوش و سیکان هستند که در کنار مراتع و زمینهای حاصلخیز، منبعی ارزشمند برای کشاورزی و دامپروری نیز به شمار میروند. در میان این کوهها، درههایی ژرف و سرسبز مانند گردکانه، لارت و فرهادآباد جای دارند که با پوشش گیاهی و منابع آبی خود، ارزش اکوتوریسمی فراوانی ایجاد کردهاند.
غارهای شگفتانگیز
کبیرکوه میزبان غارهای طبیعی متعدد است که برخی از آنها تنها با تجهیزات کوهنوردی قابل دسترسیاند. از میان آنها میتوان به غار گردکانه یا هفتسال و غار دروازه اشاره کرد که زیستگاه گونههای شاخصی همچون کل و بز هستند و جذابیتی ویژه برای ماجراجویان و گردشگران دارند.
اقلیم و آب و هوا
شرایط آب و هوایی کبیرکوه با افزایش ارتفاع تغییر میکند. بارندگی سالانه بین ۳۵۰ تا ۷۵۰ میلیمتر متغیر است و زمستان پربارانترین فصل سال به شمار میرود. دمای این منطقه از ۱۵- تا ۴۷ درجه سانتیگراد در نوسان است و به همین دلیل گونههای گیاهی و جانوری متنوعی در آن زیست میکنند.
پوشش گیاهی
درختان بلوط ایرانی در ارتفاعات کبیرکوه جلوهای ویژه دارند. در کنار آنها گونههای ارزشمندی همچون زالزالک، بادام کوهی، بنه، آلبالو وحشی و گیاهان دارویی چون بومادران، اسپند و گاوزبان در این منطقه یافت میشوند. در نزدیکی بدره نیز درختان کمیاب لرگ (Pterocarya fraxinifolia) در اطراف آبراههها روییدهاند که جلوهای منحصر به فرد به طبیعت بخشیدهاند.
گونههای جانوری
کبیرکوه یکی از مهمترین زیستگاههای حیاتوحش غرب ایران است. در این منطقه میتوان گونههای شاخصی چون پلنگ ایرانی، خرس قهوهای، کل و بز، گراز وحشی و کفتار را مشاهده کرد. همچنین بیش از ۴۶ گونه پرنده از جمله عقاب طلایی، شاهبوف و کبک در این منطقه شناسایی شدهاند. وجود خزندگان متنوعی همچون افعی و مار جعفری نیز به تنوع زیستی کبیرکوه افزوده است.
تهدیدها و چالشها
چرای بیرویه دام، شکار غیرمجاز، آفات گیاهی مانند لورانتوس و بهرهبرداریهای غیر اصولی از منابع طبیعی، از مهمترین تهدیدهای این منطقه هستند. با این حال، موقعیت صعبالعبور و کوهستانی کبیرکوه باعث شده بخشی از آن همچنان بکر و دستنخورده باقی بماند.
گردشگری و دسترسی
برای رسیدن به منطقه حفاظت شده کبیرکوه میتوان از جادههای ایلام – درهشهر و درهشهر – آبدانان استفاده کرد. جادههای فرعی چون آبهر پایین به امامزاده پیرمحمد و مسیرهای خاکی بدره و زید نیز گردشگران را به دل این طبیعت شگفتانگیز هدایت میکنند. چشماندازهای طبیعی، غارها، درهها و گونههای زیستی منطقه، کبیرکوه را به یکی از مقاصد مهم اکوتوریسم در استان ایلام تبدیل کرده است.
۰ نظر