قلعه آقاخان لیراوی دیلم | میراث تاریخی قاجار در جنوب بوشهر

در دل روستای حصار از توابع شهرستان دیلم استان بوشهر، بنایی تاریخی و کم‌نظیر به نام قلعه آقاخان لیراوی قرار دارد؛ اثری از دوران پادشاهی قاجار که به دست آقاخان لیراوی ساخته شده و امروز به عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود. این قلعه که در تاریخ ۵ آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۸۷۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است، یادگاری از شکوه و هنر معماری جنوب ایران است که نیازمند مرمت و بازسازی جدی است.

معماری منحصر به فرد قلعه آقاخان لیراوی

قلعه آقاخان لیراوی | میراث دیلم بوشهر

قلعه در مساحتی حدود ۴۰۰۰ متر مربع بنا شده و ساختار آن شامل اتاق‌های ردیفی است که بر روی زیرزمین وسیعی قرار گرفته‌اند. مصالح اصلی به کار رفته در بنا، خشت خام و گله چاری بوده و سقف‌ها از چوب و بوریا ساخته شده‌اند. متأسفانه بخش‌هایی از سقف که از چوب‌های مرغوب ساج ساخته شده بود، تخریب شده و جای آن با خشت و بلوک پر شده است. پنجره‌ها و درهای چوبی مستحکم، جلوه‌ای خاص به این قلعه بخشیده‌اند.

در مرکز قلعه، حوض بزرگی قرار دارد که اتاق‌ها به صورت ردیفی در اطراف آن ساخته شده‌اند. این بنا علاوه بر اینکه به عنوان منزل شخصی آقاخان استفاده می‌شد، نقش یک حصار نظامی را نیز ایفا می‌کرد.

تاریخچه قلعه آقاخان لیراوی

قلعه آقاخان لیراوی | میراث دیلم بوشهر – 1

پس از فوت حسن شه قلی ضابط بلوک لیراوی، فرزندش آقاخان لیراوی این قلعه را در زمان تصدی کلانتری منطقه بنا کرد. آقاخان تا سال ۱۳۱۷ هجری شمسی همراه با خانواده در این قلعه زندگی می‌کرد، اما پس از احضار و بازداشت از سوی حکومت مرکزی، نگهبانی قلعه به نیابت او به احمد شاه خان سپرده شد. در ادامه، برادر دیگر آقاخان، محمد علی خان، مسئولیت فتح قلعه را بر عهده گرفت.

پیشنهاد ما :
جنگل چاهک | طبیعت بکر گناوه بوشهر

نحوه دسترسی به قلعه آقاخان لیراوی دیلم

قلعه آقاخان در روستای حصار، حدود ۳۰ کیلومتری جنوب بندر دیلم واقع شده و دسترسی به آن از طریق جاده‌های محلی شهرستان دیلم امکان‌پذیر است.