قلعه تاریخی فورگ؛ دژی استوار در کوهستانهای درمیان
در دل روستای فورگ از توابع شهرستان درمیان در استان خراسان جنوبی، قلعهای تاریخی بر فراز صخرهای سنگی خودنمایی میکند؛ قلعه فورگ که پس از قلعه الموت، دومین مقر مهم اسماعیلیان به شمار میرفته است. این ارگ باشکوه در فاصله پنج کیلومتری شهر درمیان و حدود ده کیلومتری جنوب شهر اسدیه واقع شده و به دلیل موقعیت استراتژیک خود، همواره نقشی حیاتی در تاریخ منطقه ایفا کرده است.
تاریخچه ساخت قلعه فورگ
ساخت این دژ در زمان نادرشاه افشار و به دستور میرزا بقاخان، حاکم منطقه آغاز شد و پس از وی، پسرش میرزا رفیع خان کار ساخت آن را به پایان رساند. طبق منابع تاریخی، تاریخ دقیق احداث این قلعه در کتاب دیوان لامع متعلق به محمد رفیع بن عبدالکریم درمیانی، سال ۱۱۶۰ هجری قمری ذکر شده است. در دورههای بعد، قلعه بارها مورد حمله قرار گرفت؛ از جمله در زمان حکومت شوکتالملک که سپاهیانش با یورش به قلعه، آن را فتح کردند.
معماری و ساختار قلعه
قلعه فورگ بر روی کوهی ساخته شده و مصالح اصلی آن شامل سنگ، آجر و خشت است. پایهها بهصورت سنگچین و دیوارها با آجر پخته و باروهای مستحکم بنا شدهاند. این قلعه دارای سه بخش اصلی بوده است:
-
بخش نخست برای سکونت خدمه، انبار آذوقه و نگهداری احشام.
-
بخش دوم محل استقرار نظامیان و تجهیزات دفاعی.
-
بخش سوم که مهمترین بخش قلعه محسوب میشده، محل زندگی حاکم و اطرافیانش بوده است.
این قلعه در مجموع ۱۸ برج داشته که بخشی از آنها هنوز پابرجاست. برجها و حصار قلعه دارای کنگرههای دفاعی و تیرکشها برای دیدهبانی بودهاند.
جایگاه قلعه فورگ در تاریخ اسماعیلیان
قلعه فورگ، پس از قلعه الموت، بهعنوان یکی از مهمترین پایگاههای اسماعیلیان شناخته میشده است. در این مکان، گروهی با عنوان فداییان مطلق آموزش میدیدند. این افراد تحت تعلیمات ویژه، برای اجرای مأموریتهای مخفی و غافلگیرکننده تربیت میشدند و پس از خروج از قلعه، با نامهای مستعار فعالیت میکردند.
بازسازیها و دورانهای مختلف
بر اساس شواهد معماری، قلعه فورگ در چند مرحله بازسازی شده است. آخرین مرمتهای اساسی آن به دوران افشاریه بازمیگردد که شامل ساخت حصار کنونی و هشت برج مدور به یادگار مانده از آن دوره است.
۰ نظر