قلعه جلالالدین؛ دژی تاریخی در گرمه
قلعه جلالالدین، واقع در حدفاصل جاده گرمه به جاجرم و میان دو شهرستان جاجرم و گرمه، بر روی تپهای نسبتاً مرتفع و سنگی ساخته شده است. این قلعه از برجستهترین قلاع نظامی خراسان شمالی محسوب میشود و قدمت آن به سدههای ۶ تا ۷ هجری بازمیگردد. موقعیت راهبردی قلعه بر مسیر ارتباطی شهرهای مهم شمال شرق فلات ایران مانند نیشابور، جرجان، مرو و خوارزم اهمیت ویژهای به آن میبخشیده است.
تاریخچه قلعه
نظریههای مختلفی درباره مؤسس قلعه وجود دارد؛ برخی آن را به جلالالدین سلجوقی و برخی به جلالیه نسبت میدهند، اما محتملترین نظریه، ساخت قلعه در قرن هفتم هجری برای اهداف نظامی است. گفته میشود سلطان جلالالدین خوارزمشاه آن را در دوران جنگ با مغولان بنا کرده است
معماری و ساختار قلعه
قلعه جلالالدین دارای پلانی ششگوش است و شش برج مدور در اطراف آن قرار دارد. درِ ورودی در ضلع جنوبی قرار دارد و در گذشته عمارتی بالای آن وجود داشته است. داخل قلعه شامل چهار اتاق میان برجها، خمرههایی برای ذخیره آب و آذوقه و راه پلهای برای دسترسی به برجها میباشد. دیوارها و برجها از سنگ، ملاط ساروج و در برخی نقاط آجر ساخته شده و ارتفاع برجها حدود ۱۲ متر است. گفته میشود قلعه دارای دو یا سه طبقه بوده و تونلی مخفی آن را به شهر جاجرم متصل میکرده است.
چشمه جلالالدین
در جنوب غربی قلعه، چشمه آب شیرینی به نام چشمه جلالالدین جریان دارد. همچنین چاهی در گوشه غربی حیاط قلعه حفر شده که دسترسی به آب دائمی را فراهم میکرده است. این چاه نمونهای از مهندسی خلاقانه و پیشرفته دوران خود به شمار میرود.
موزه قلعه جلالالدین
موزه مردمشناسی قلعه جلالالدین که در سال ۱۳۹۰ افتتاح شد، به بازدیدکنندگان امکان میدهد با معماری نظامی، روشهای دفاعی، خمرههای تاریخی و زندگی جلالالدین آشنا شوند. از ویژگیهای منحصر به فرد موزه، روایتگری داستانهای تاریخی به شیوه پردهخوانی و نقالی دیجیتال در هر برج است. همچنین شرح احوال شخصیتهای مختلف جلالالدین در تابلوهایی به نمایش درآمده است.
امکانات گردشگری
بازدیدکنندگان میتوانند از امکاناتی مانند پارکینگ، سرویس بهداشتی، سفرهخانه سنتی و نورپردازی بهرهمند شوند. نزدیکی به چشمه جلالالدین نیز محیطی دلنشین برای استراحت فراهم میکند.
دسترسی
قلعه در ۵ کیلومتری غرب شهرستان گرمه، انتهای بلوار امام رضا (ع) و بر تپهای سنگی در مسیر جاده گرمه به جاجرم قرار دارد.
۰ نظر