معرفی معبد میلیونا خورهه در محلات استان مرکزی

معبد میلیونا خورهه یا معبد خورهه یکی از جاذبه‌های کمتر شناخته شده شهرستان‌های محلات و دلیجان در استان مرکزی است. این اثر تاریخی با معماری منحصر به فرد خود، یادگاری از دوران پادشاهی اشکانیان به شمار می‌رود و شامل دو ستون سنگی بلند با ارتفاع تقریبی هشت متر است. در ساخت سرستون‌های معبد خورهه سبک معماری یونانی بدون استفاده از ملات به کار رفته است که آن را در نوع خود بی‌نظیر می‌کند.

معبد میلیونا خورهه | جاذبه تاریخی شهر محلات

تاریخچه معبد میلیونا خورهه محلات

معبد خورهه در شهرستان محلات قرار دارد؛ منطقه‌ای که از قدیمی‌ترین زیستگاه‌های انسان در فلات ایران به شمار می‌رود. این محوطه تاریخی در وسعتی حدود ۳۰۰۰ متر مربع آثار به جای مانده از دوران اشکانی، ساسانی، اسلامی و سلجوقی را در خود جای داده است. منطقه خورهه در شمال‌شرق محلات و بین روستاهای دودهک، ورین و آب گرم، در کنار رودخانه خورهه واقع شده است. کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که از حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مردمانی در این ناحیه سکونت داشته‌اند.

برخی محققان این محوطه را بقایای یک آتشکده و برخی دیگر بقایای یک معبد اشکانی می‌دانستند، اما آخرین تحقیقات نشان می‌دهد که خورهه تا پایان دوره اشکانیان یک کاخ بوده و در دوره‌های بعد نیز کارکردهایی مانند صنعتگری و قبرستان داشته است.

معبد میلیونا خورهه | جاذبه تاریخی شهر محلات – 1

کاوش‌های باستان‌شناسی معبد خورهه

برای اولین بار ناصرالدین شاه قاجار کاوش‌هایی در این محوطه انجام داد که تصاویر و اسناد آن در کاخ موزه گلستان تهران موجود است. در طی شش مرحله عملیات کاوش، تنها دو ستون متشکل از شش قطعه سنگ با مجموع ارتفاع هشت متر، بقایای دیواره‌های سنگی، گورها و برخی آثار دیگر کشف شد. همچنین ظروف سفالی و سکه‌هایی مربوط به دوره‌های اسلامی و سلوکی پیدا شدند که نشان می‌دهد معبد اشکانی احتمالا بر بقایای ساختمانی از دوره سلوکی یا هخامنشی ساخته شده است.

پیشنهاد ما :
پناهگاه حیات‌وحش راسوند شازند | قلب طبیعت مرکزی

وجه تسمیه معبد خورهه

نام خورهه در اوستا به معنای «محل برآمدن خورشید» و «منطقه ییلاقی» است. بازدیدکنندگان می‌توانند نور خورشید را از میان ستون‌های سربه‌فلک‌کشیده معبد میلیونا خورهه مشاهده کنند که جلوه‌ای خاص و زیبا ایجاد می‌کند.

معبد میلیونا خورهه | جاذبه تاریخی شهر محلات – 2

ثبت ملی معبد میلیونا خورهه

محوطه تاریخی خورهه در دی ماه سال ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۳۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و یکی از ارزشمندترین بناهای هویت‌ساز ایرانی محسوب می‌شود.

دسترسی به معبد میلیونا خورهه دلیجان

برای بازدید از این جاذبه تاریخی کافی است به استان مرکزی، در مسیر نرسیده به شهر دلیجان، به روستای خورهه بروید. این مکان برای علاقه‌مندان به تاریخ و آثار باستانی، تجربه‌ای کم‌نظیر از معماری اشکانی و تاریخ ایران باستان ارائه می‌دهد.