مناره گلپایگان که به «میل گلپایگان» یا فانوس صحرایی جهان شهرت دارد، یکی از شاخصترین آثار تاریخی شهرستان گلپایگان در استان اصفهان است. این مناره آجری با ارتفاع حدود ۱۸ متر، یادگاری از دوران سلجوقیان است و در قرن پنجم هجری قمری ساخته شده است. وجود آن در مسیر جاده ابریشم سبب شد تا سالها بهعنوان چراغ راهنمای کاروانها عمل کند. این اثر تاریخی در ۲۸ خرداد ۱۳۱۵ با شماره ۲۵۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سالهای ۱۳۱۷ و ۱۳۱۸ مورد مرمت قرار گرفت.
معماری مناره گلپایگان
مناره دارای دو ورودی و پلکانی مارپیچ با ۶۴ پله است که امکان صعود به بالای برج را فراهم میکند. نمای آجری مناره مزین به کتیبههایی به خط کوفی است که آیات قرآن بر آن نقش بسته است. معماری این سازه همزمان با ساخت مسجد جامع گلپایگان و بازار چهارسوق شکل گرفته و نشاندهنده شکوه معماری سلجوقی است. این بنای ۹۰۰ ساله در برابر عوامل طبیعی همچون زلزله، باد، باران و سرما همچنان استوار باقی مانده و در شمار بلندترین منارههای تاریخی ایران قرار دارد.
تاریخچه و نقش مناره
«مناره» واژهای برگرفته از «نار» به معنای چراغ است. در گذشته بر فراز مناره گلپایگان چراغی نصب میکردند تا کاروانیان شبرو از مسیر خود در جاده ابریشم بازنمانند. وجود این مناره در دل کویر مرکزی ایران، همچون فانوسی صحرایی، اهمیت استراتژیک بسیاری برای کاروانها داشت.
شیر سنگی پای مناره
یکی از جذابترین بخشهای مناره، وجود شیر سنگی تاریخی در کنار آن است. در گذشته دو شیر در میدان پاشیرا وجود داشت که بعدها به پای مناره منتقل شدند. این شیرهای سنگی علاوه بر ارزش هنری، بخشی از فرهنگ عامه مردم گلپایگان بودند. امروزه تنها یکی از این شیرها باقی مانده و دیگری در سالهای اخیر به سرقت رفته است.
مناره در دوران معاصر
تا چند دهه پیش اطراف مناره خالی و پر از خرابه بود، اما اکنون در کنار پارک فانوس گلپایگان قرار گرفته است. این فضا با سنگنگارهها و یادمانهای تاریخی، گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. در ایام نوروز، مناره از ساعت ۸ صبح تا ۷ عصر پذیرای مسافران نوروزی است.
نحوه دسترسی
مناره گلپایگان در خیابان امام خمینی، سهراه آیتالله طالقانی و روبهروی پارک فانوس واقع شده است. این موقعیت مکانی باعث شده گردشگران بهراحتی بتوانند از این یادگار تاریخی سلجوقیان بازدید کنند.
۰ نظر