منطقه شکار ممنوع آلاشت | طبیعت بکر سوادکوه
در میان کوهستانهای سرسبز استان مازندران و در محدوده شهرستان سوادکوه، منطقه شکار ممنوع آلاشت یکی از چشماندازهای ارزشمند طبیعی منطقه به شمار میرود. این محدوده در دامنههای شمالی فیروزکوه و در نزدیکی شهر آلاشت قرار گرفته و ترکیبی از کوههای مرتفع، مراتع گسترده، جنگلهای کوهستانی و زیستگاههای طبیعی را در خود جای داده است. ارتفاع متوسط منطقه حدود ۱۹۰۰ متر از سطح دریا اعلام شده و اقلیم آن معتدل و مرطوب است.
منطقه شکار ممنوع آلاشت کجاست؟
منطقه شکار ممنوع آلاشت در حدود ۳۹ کیلومتری جنوبغربی پلسفید، مرکز شهرستان سوادکوه، قرار دارد. مسیر دسترسی به این منطقه از پلسفید و زیرآب امکانپذیر است و یکی از مسیرهای ارتباطی آن از جاده آسفالته و دوراهی آزادشهر میگذرد. آلاشت در میان درهای کوهستانی قرار گرفته و کوههای پیرامون آن از جهات مختلف، این منطقه را دربرگرفتهاند.
در گذشته مسیر قدیمی ارتباطی آلاشت با تهران از راه مالرو «ولاوپی» و گردنه شلفین میگذشت. این گردنه در ارتفاعی نزدیک به ۳۰۰۰ متر قرار دارد و به دلیل بارش سنگین برف، در بسیاری از فصلهای سال شرایط دشواری برای عبور داشته است.
طبیعت کوهستانی و مراتع آلاشت
یکی از ویژگیهای برجسته منطقه آلاشت، وجود مراتع متعدد در میان ارتفاعات البرز است. این مراتع از گذشته محل استفاده دامداران سنتی بودهاند و بخش مهمی از چشمانداز فرهنگی و طبیعی منطقه را شکل دادهاند. مراتع شمالی، جنوبی، شرقی و غربی آلاشت هرکدام نامهای محلی متعددی دارند که نشاندهنده ارتباط دیرینه مردم با محیط کوهستانی پیرامون است.
کوههای اطراف آلاشت نیز منظرهای تماشایی ایجاد کردهاند؛ از کوه تی در جنوب گرفته تا عرفه در جنوبشرق و هلن در غرب. این ساختار کوهستانی در کنار درهها و مراتع، محیطی مناسب برای شکلگیری زیستگاههای متنوع جانوری و گیاهی فراهم کرده است.
پوشش گیاهی منطقه شکار ممنوع آلاشت
پوشش گیاهی آلاشت ترکیبی از درختان جنگلی، درختان میوه و گیاهان خودرو و دارویی است. در این منطقه گونههایی مانند تلکا، زالزالک، ازگیل، ممرز، مرس، سنوبر، سرو و کاج دیده میشود و در بخشهایی نیز درختان میوهای همچون آلو، سیب، گلابی، گیلاس، گردو، آلبالو، زردآلو و هلو رشد میکنند.
گیاهان دارویی و خودرو نیز بخش دیگری از پوشش گیاهی منطقه را تشکیل میدهند. بنفشه، پامچال، گل گاوزبان و آویشن کوهی از جمله گیاهانی هستند که در متن منابع محلی برای منطقه آلاشت ذکر شدهاند. این تنوع گیاهی، ارزش طبیعی و چشماندازهای کوهستانی منطقه را دوچندان کرده است.
حیات وحش آلاشت
منطقه شکار ممنوع آلاشت به دلیل برخورداری از زیستگاههای کوهستانی و جنگلی، از تنوع جانوری قابل توجهی برخوردار است. در میان پرندگان منطقه میتوان به کبک، قرقاول، کبوتر وحشی و عقاب اشاره کرد. همچنین در منابع محلی، گونههایی مانند بز کوهی، خرگوش، گرگ و روباه برای این محدوده ذکر شدهاند.
اهمیت مناطق شکار ممنوع در حفاظت از زیستگاهها و جمعیت جانوران آنهاست. چنین محدودههایی با محدود کردن شکار در دورههای مشخص، فرصت مناسبی برای ترمیم جمعیت گونههای جانوری فراهم میکنند و میتوانند در صورت برخورداری از شرایط لازم، در آینده به مناطق حفاظتشده ارتقا پیدا کنند.
زمستانهای پربرف آلاشت
آلاشت به دلیل ارتفاع زیاد و قرارگیری در میان ارتفاعات البرز، زمستانهایی سرد و پربرف دارد. بارش برف سنگین گاهی موجب بسته شدن راههای ارتباطی برای چند روز میشود. همین شرایط آبوهوایی، چهرهای متفاوت از منطقه را در فصل زمستان به نمایش میگذارد؛ زمانی که کوهها و مراتع اطراف زیر پوششی سفیدرنگ قرار میگیرند.
برای سفر زمستانی به این منطقه، توجه به وضعیت جادهها و شرایط جوی اهمیت زیادی دارد، زیرا بارش برف میتواند دسترسی به برخی مسیرهای کوهستانی را دشوار یا موقتاً غیرممکن کند.
ریشه نام آلاشت
برای نام آلاشت روایتهای مختلفی مطرح شده است. یکی از روایتها، نام آلاشت را ترکیبی از «ال» به معنای عقاب و «آشت» به معنای آشیانه میداند؛ برداشتی که با طبیعت کوهستانی و حضور پرندگان شکاری در منطقه همخوانی دارد. روایت دیگری نیز نام منطقه را مرتبط با سابقه استقرار و عبور ایلات و طوایف کوچنده میداند و معتقد است نام «ایلدشت» به مرور به «الدشت» و سپس «آلاشت» تبدیل شده است.
رودخانه چرات و ارتباط آن با آلاشت
رودخانه چرات که در منابع محلی با نام «روآر» نیز شناخته میشود، یکی از عناصر طبیعی مهم پیرامون آلاشت است. این رودخانه از کوههای خوزنک، پرخیان و خوز در رشتهکوه البرز سرچشمه میگیرد و در حدود یکونیم کیلومتری جنوب منطقه جریان دارد.
رودخانه چرات در ادامه مسیر خود به رودخانه تالار میپیوندد و جریان آب آن در نهایت به سمت زیراب و شیرگاه ادامه پیدا میکند. این پیوند میان رودخانهها، بخشی از شبکه آبهای جاری در منطقه کوهستانی سوادکوه را تشکیل میدهد.
روستاها و آبادیهای اطراف آلاشت
در پیرامون آلاشت، روستاها و آبادیهای متعددی قرار دارند که هرکدام بخشی از بافت روستایی و کوهستانی سوادکوه را شکل دادهاند. از جمله این مناطق میتوان به لالوم، سوادرودبار، کارمزد، امامزاده حسن، لیند، گلیان، سنگرج، چرات، انن و سرین اشاره کرد.
قرارگیری این آبادیها در میان کوهها و مراتع، چشمانداز فرهنگی و طبیعی ویژهای ایجاد کرده است؛ چشماندازی که در آن زندگی روستایی، دامداری سنتی و طبیعت کوهستانی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
بهترین زمان بازدید از منطقه شکار ممنوع آلاشت
اواخر بهار و تابستان، به دلیل مناسبتر بودن شرایط آبوهوایی و سرسبزی مراتع، زمان مطلوبتری برای طبیعتگردی در اطراف آلاشت محسوب میشود. اوایل پاییز نیز با تغییر رنگ پوشش گیاهی و جنگلها، منظرهای چشمنواز ایجاد میکند.
در مقابل، سفر در فصل زمستان نیازمند آمادگی بیشتری است. سرمای شدید، بارش برف و احتمال مسدود شدن مسیرهای ارتباطی باعث میشود پیش از حرکت، وضعیت جاده و شرایط آبوهوا بررسی شود.
نکات مهم بازدید از منطقه آلاشت
منطقه شکار ممنوع آلاشت یک زیستگاه طبیعی ارزشمند است و هنگام بازدید باید به حفظ آرامش حیاتوحش و پوشش گیاهی توجه کرد. از نزدیک شدن به جانوران، روشن کردن آتش در نقاط نامناسب، رها کردن زباله و خروج از مسیرهای امن خودداری کنید. همچنین در فصلهای سرد، تجهیزات مناسب کوهستان و لباس گرم ضروری است.
جمعبندی
منطقه شکار ممنوع آلاشت در شهرستان سوادکوه استان مازندران، مجموعهای ارزشمند از کوهستان، جنگل، مراتع، رودخانه و زیستگاههای طبیعی است. تنوع پوشش گیاهی و جانوری، ارتفاعات البرز، زمستانهای پربرف و حضور رودخانه چرات، این محدوده را به یکی از مناطق دیدنی و طبیعی اطراف آلاشت تبدیل کرده است.
ترکیب طبیعت بکر با زندگی سنتی روستایی و دامداری، چهرهای اصیل از سوادکوه را پیش روی گردشگران قرار میدهد؛ منطقهای که برای طبیعتگردی، عکاسی و آشنایی با چشماندازهای کوهستانی مازندران جذاب است، اما حفاظت از طبیعت و رعایت محدودیتهای مربوط به منطقه شکار ممنوع باید همواره در اولویت قرار داشته باشد.
۰ نظر