کاروانسرای دودهک؛ نگینی تاریخی در دلیجان

کاروانسرای دودهک دلیجان، واقع در ساحل شرقی رودخانه قم‌رود، یکی از بناهای تاریخی ارزشمند دوره صفویه است. این کاروانسرا که در مسیر تاریخی جاده ابریشم احداث شده، با شماره ثبت ۱۹۸۳ در سال ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و به سبب ساختار قلعه‌مانند خود و سه برج در هر یک از دیوارهای شمالی، شرقی و غربی، جلوه‌ای نظامی و محافظتی داشته است.

معماری کاروانسرای دودهک

مساحت کل این کاروانسرا حدود ۲۸۰۰ متر مربع است که ۱۳۰۰ متر مربع آن عرصه و ۱۵۰۰ متر مربع اعیان را شامل می‌شود. پس از عبور از دروازه ورودی، ایوانی طولانی قرار دارد که با پله‌هایی به حیاط منتهی می‌شود. ایوان‌های جنوبی و غربی که بعد از احداث بنا اضافه شده‌اند، دارای فرورفتگی‌هایی در دیوار هستند. ایوان شرقی بر روی یک آب‌انبار زیرزمینی ساخته شده و در سمت راست آن دو اتاق وجود دارد؛ اتاق اول به شکل مربع و سقف گنبدی دارد که در گذشته با در بزرگی به اتاق کناری ارتباط داشته و نقش نمازخانه کاروانسرا را ایفا می‌کرد.

کاروانسرای دودهک دلیجان | میراث صفویه استان مرکزی

کاربری و ساختار داخلی

گوشه‌های شمال شرقی و جنوب غربی برای نگهداری بار و دو گوشه دیگر به عنوان اصطبل استفاده می‌شده‌اند. پی‌های این بنا از سنگ رودخانه و ساروج و بدنه اصلی از آجر ساخته شده است. با گذشت زمان و عدم محافظت کافی، بخش‌هایی از کاروانسرا تخریب شد، اما در سال‌های اخیر با همت سازمان میراث فرهنگی استان مرکزی، تعمیر و بازسازی کامل شده است.

پیشنهاد ما :
آب‌انبار باغ شیخ ساوه | یادگار زند و قاجار

مصالح و سقف کاروانسرا

مصالح به کار رفته در کاروانسرای دودهک شامل آجر، سنگ، آهک و گچ است و سقف بناها با گچ پوشیده شده و پشت‌بام‌ها با کاهگل ساخته شده‌اند. ابعاد کاروانسرا ۷۰.۵۳ × ۶۰.۵۳ متر بوده و ساختار آن به گونه‌ای طراحی شده که ایوان‌ها، حیاط مرکزی و اتاق‌ها به صورت کاروانی و منسجم در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

کاروانسرای دودهک دلیجان | میراث صفویه استان مرکزی – 1

کاروانسرای دودهک؛ از گذشته تا امروز

کاروانسرای دودهک اکنون به هتلی سنتی تبدیل شده و شامل ۱۶ اتاق دو تخته در بخش شاه‌نشین و وزیرنشین است که همچنان سبک کاروانی خود را حفظ کرده است. نزدیکی به راه اصلی تهراناصفهان، عبور رودخانه قم‌رود از کنار آن، مجاورت با پل تاریخی دودهک و سالم بودن بنا، از جمله ویژگی‌های مثبت و جذاب این یادگار تاریخی است.

نحوه دسترسی

کاروانسرای دودهک در شمال شرقی محلات دلیجان، در مجاورت ساحل شرقی رودخانه قم‌رود و مسیر جاده دلیجان به دهستان خورهه، نزدیک جاده آسفالته قم به دلیجان واقع شده است و دسترسی به آن برای گردشگران بسیار آسان است.

کاروانسرای دودهک دلیجان | میراث صفویه استان مرکزی – 2

جاذبه‌های گردشگری دلیجان

در کنار کاروانسرای دودهک و پل صفوی آن، دلیجان مجموعه‌ای از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی دارد؛ از جمله بازار نراق، امامزاده سلیمان، امامزاده یحیی، امامزاده بی‌بی زبیده خاتون، غار نخجیر، قلعه و غار کهک، بادگیرها، آب‌انبارها و منازل تاریخی نراق که همه در شمار مهم‌ترین مقاصد گردشگری استان مرکزی قرار دارند.