سفری به دل کویر حوض مره قم؛ تالابی متفاوت در دل بیابانهای ایران
در دل پهنههای خشک و کمباران شمال استان قم، جایی در کیلومتر ۵۰ جاده قم به گرمسار، کویری قرار دارد که همزادش را در جایی دیگر نمیتوان یافت؛ کویر حوض مره یا همان تالاب حوض مره، از نادرترین پدیدههای طبیعی منطقه است که با داشتن ساختار رسی و تفاوت بنیادین با همسایهاش، یعنی دریاچه نمک حوض سلطان، توجه طبیعتگردان و پژوهشگران زیستمحیطی را به خود جلب کرده است.
کویر حوض مره که در ضلع شرقی دریاچه حوض سلطان جای گرفته، پهنهای است به وسعت بیش از ۱۰ هزار هکتار. این تالاب فصلی، در روزهای پرآب زمستان و هنگام جاری شدن سیلاب رودخانههای شور و کرج، به دریایی کوچک تبدیل میشود و آبی زلال و کمعمق، سراسر دشت را میپوشاند. منبع اصلی تغذیهی این تالاب، رودخانههای فصلی و شور است که از البرز جنوبی میآیند و از حاشیه کوه مره، خود را به تالاب میرسانند.
برخلاف دریاچه حوض سلطان که ساختاری نمکی دارد و حتی در گرمترین ماههای سال نیز لایههای نمک آن مرطوب باقی میماند، تالاب مره دارای بستر رسی است. این ویژگی باعث شده تا خاک منطقه برای رویش پوشش گیاهی کویری بسیار مناسب باشد. حاشیههای باتلاقی آن، مخصوصاً در اضلاع شمالی و شمال شرقی، محل رویش گونههایی مانند درمنه بیابانی، اشنان، تاغ زرد و سیاه، سودا و اسفناج است. در مجموع بیش از ۴۰ گونه گیاهی در این منطقه شناسایی شدهاند که هر یک با طبیعت بیرحم کویر، سازگاری شگفتانگیزی دارند.
از نظر زیستی، کویر حوض مره در گذشته نهچندان دور، زیستگاه گونههایی چون جبیر و گورخر ایرانی بوده است که متأسفانه امروزه به علت تغییرات اکولوژیکی و مداخلات انسانی، حضور آنها در منطقه کاهش یافته است. با این حال، همچنان در فصل زمستان، این تالاب به بهشتی برای پرندگان مهاجر تبدیل میشود. پرندگانی مانند تنجه، کاکایی، آبچیلک، حواصیل و حتی گونههایی نادر در اطراف کمربند گیاهی تالاب دیده میشوند؛ منظرهای که برای هر علاقهمند به پرندهنگری، فراموشنشدنی خواهد بود.
اگر عاشق طبیعتگردی، عکاسی از مناظر خاص یا پرندهنگری هستید، سفر به کویر حوض مره را در فصلهای سرد سال از دست ندهید. این کویر، با سکوت جادوییاش و آسمان شب پرستارهاش، فرصتی بینظیر برای رهایی از هیاهوی شهر و پیوندی دوباره با طبیعت بکر ایران است.
آدرس دقیق کویر حوض مره قم
استان قم، کیلومتر ۵۰ جاده قم – گرمسار، جنوب کوه مره
۰ نظر