معرفی حضرت عبدالعظیم الحسنی
حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، فرزند علی ابن حسن ابن زید ابن حسن ابن علی ابن ابی‌طالب، ملقب به سید الکریم و با کنیه ابوالقاسم، در سال ۱۷۳ هجری قمری در شهر مقدس مدینه به دنیا آمد. ایشان نواده امام حسن مجتبی(ع) بوده و به همین سبب به نام حسنی شهرت یافته است. دوران عمر پربرکت او، که ۷۹ سال به طول انجامید، هم‌زمان با امامت چهار امام معصوم بود: امام موسی کاظم(ع)، امام رضا(ع)، امام محمدتقی(ع) و امام علی‌النقی(ع). حضرت عبدالعظیم(ع) محضر مبارک امام رضا، امام محمدتقی و امام هادی(ع) را درک کرده و احادیث بسیاری از ایشان روایت کرده است.
مقام علمی و معنوی حضرت عبدالعظیم
حضرت عبدالعظیم(ع) از دانشمندان برجسته شیعه و راوی حدیث ائمه معصومین بودند. ستایش‌های ائمه و علمای شیعه نشان‌دهنده اعتماد و جایگاه والا ایشان است. امام هادی(ع) وی را از دوستان حقیقی خود دانسته و مراجع دینی افراد را به پرسش از حضرت عبدالعظیم(ع) هدایت می‌کردند. ایشان به عنوان عابد، زاهد، پرهیزکار و محدّثی عالیمقام نزد پیروان اهل بیت محبوبیت فراوان داشت و ثواب زیارتش با زیارت حضرت امام حسین(ع) برابری می‌کند.
مهاجرت به ری و زندگی در غربت
به دلیل سختگیری خلفای عباسی، به ویژه متوکل، حضرت عبدالعظیم(ع) از مدینه به ایران مهاجرت کرد و نهایتاً در شهرری سکونت گزید. در آغاز، او به صورت ناشناس در محله ساربانان و کوی سکّه الموالی در منزل یکی از شیعیان سکونت داشت. روزها به روزه و عبادت مشغول بود و شب‌ها به تهجّد می‌پرداخت. به مرور زمان، حضور ایشان نزد مردم شناخته شد و خانه او تبدیل به محل رفت و آمد شیعیان شد، جایی که پیروان اهل بیت برای بهره‌گیری از علوم دینی و حدیث به آنجا می‌آمدند.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
نقش حضرت عبدالعظیم در جامعه شیعی ری
حضرت عبدالعظیم(ع) در حل مسائل شرعی و دینی مردم ری نقش محوری داشت و نمایندگی حضرت امام هادی(ع) در منطقه را بر عهده داشت. حضور ایشان باعث تمرکز هواداران اهل بیت و ایجاد پایگاهی مطمئن برای پیروان شیعه شد. در دوران بیماری و روزهای پایانی عمر، جامعه شیعی ری اندوه فقدان این ولی خدا را تجربه کرد.
وفات و دفن حضرت عبدالعظیم
حضرت عبدالعظیم(ع) در منزل خود چشم از جهان فرو بست و به باغ عبدالجبّار منتقل شد. طبق نقل خواب‌های صادقانه، محل دفن در کنار درخت سیب تعیین شد و پیکر مطهر ایشان با جمعیت انبوه شیعیان تشییع شد. این مکان امروزه به عنوان حرم عبدالعظیم حسنی شناخته می‌شود و زیارت آن همچون زیارت حضرت امام حسین(ع) ثواب دارد.
بنای حرم عبدالعظیم حسنی
نخستین بنای بقعه در نیمه دوم قرن سوم هجری توسط محمد پسر زید داعی علوی تعمیر شد. درگاه شمالی بنا، مرمت‌های دوره آل بویه و قاجار را پشت سر گذاشت و به تدریج به مجموعه‌ای بزرگ شامل حرم‌ها، رواق‌ها، مسجدها، ایوان‌ها و صحن‌ها تبدیل شد. در دوره صفویه و قاجار نیز بناهای الحاقی تکمیل و تزئین شدند.
ویژگی‌های معماری حرم
حرم شامل اتاق چهارضلعی ۷/۵ متری است که با گوشواره‌ها و طاق‌بندها به شکل شانزده ضلعی و سپس گنبد درآمده است. پوشش زیرین گنبد به شکل طاق ضربی مدور در زمان شاه تهماسب و پوشش خارجی با خشت‌های مسی و زرین در سال ۱۲۷۰ هجری قمری توسط ناصرالدین شاه تزیین شد. اطراف ضریح مرمر سیاه و سفید، آینه‌کاری، ایوان‌ها و صحن‌های متعدد، مسجد مردانه و زنانه، و قبر ناصرالدین شاه نیز بخشی از مجموعه است.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
توسعه و طرح‌های جدید حرم
از سال ۱۳۶۹، طرح توسعه حرم عبدالعظیم آغاز شد و در سال ۱۳۷۱ عملیات اجرایی با شعاع ۲۰۰ متر و مساحتی بالغ بر ۲۰۰۰۰ متر مربع انجام شد. زیربنای مجموعه اکنون بیش از ۱۰۰ هزار مترمربع است و شامل صحن‌ها، مصلای بزرگ، مرکز فرهنگی جوانان، دارالتولیه، دانشکده علوم حدیث، موزه و بیمارستان می‌باشد. این توسعه با همکاری مردم و حمایت دولت و توسط معماران متخصص اجرا شده است.
۰ نظر