پل تاریخی کوچه؛ نگهبان خاموش یک گذرگاه قدیمی
پل تاریخی کوچه یکی از یادگارهای ارزشمند استان کرمانشاه در شهرستان کنگاور است؛ پلی که در روستای کوچه از دهستان گودین، بر مسیر جاده کنگاور–تویسرکان نشسته و سال‌هاست عبور و مرور و خاطره راه را تماشا می‌کند.
موقعیت پل در مسیر کنگاور–تویسرکان
این پل در هفت کیلومتری شرق کنگاور و در مسیر جاده کنگاور–تویسرکان قرار دارد؛ جایی که راه، از کنار روستا می‌گذرد و پل مثل یک نقطه اتصال، رفت‌وآمد را از روی رودخانه ممکن کرده است.
تاریخ ساخت؛ نسبت‌دادن به دوره شاه عباس صفوی
درباره زمان ساخت پل، آن را به دوره سلطنت شاه عباس صفوی نسبت می‌دهند؛ دوره‌ای که ساخت راه‌ها و پل‌ها در بسیاری از مسیرهای ارتباطی رونق گرفت و بناهای راه‌گشا، نقش مهمی در پایداری رفت‌وآمد و امنیت مسیرها داشتند.
مصالح و چهره معماری؛ ساده، بی‌تکلف و کاربردی
مصالح به‌کاررفته در این پل شامل آجر، سنگ و ملات گچ نیم‌کوب است و در بخش‌هایی از پایه‌ها، لاشه‌سنگ و قلوه‌سنگ هم دیده می‌شود؛ در پایه‌ها همچنین آجرهایی با ابعاد ۵×۲۱×۲۱ سانتی‌متر به‌کار رفته است و در عین استحکام، پایه‌ها، بدنه و طاق‌ها هیچ تزییناتی ندارند؛ انگار سازنده خواسته تمام زیبایی پل را به «کارکرد و دوام» بسپارد.
پل بر خرم‌رود؛ جهت ساخت و ابعاد کلی
پل کوچه بر روی خرم‌رود و در راستای شمال‌شرقی–جنوب‌غربی ساخته شده است و طول آن ۶۸/۸۰ متر و عرض آن ۵ متر گزارش شده؛ سازه‌ای که بر شش پایه سنگی استوار است و چهار پایه مرکزی آن، هرکدام عرض ۳/۱۰ متر دارند.
پایه‌ها و آبشکن‌ها؛ طراحی متفاوت در یک سوی پل
پایه‌های پل از دو بخش تشکیل شده‌اند: بخش نخست به شکل مکعب‌مستطیل و بخش دوم به صورت آبشکن مثلثی‌شکل طراحی شده است؛ نکته شاخص اینجاست که برخلاف بسیاری از پل‌های دیگر منطقه، آبشکن‌ها فقط در یک طرف پایه‌ها (سمت شمالی) دیده می‌شوند و درون پایه‌ها با لاشه‌سنگ و ملات گچ ساخته شده است.
دهانه‌ها و طاق‌ها؛ جناغی‌های قدیمی و یک مرمت متفاوت
پل کوچه کنگاور چهار دهانه نامساوی دارد و ارتفاع هر دهانه از کف رودخانه تا تیزه قوس، در وضع موجود حدود ۱۰/۲ متر ذکر شده است؛ طاق تمام دهانه‌ها از نوع طاق‌های جناغی است، اما دهانه پنجم که در گذشته فرو ریخته بود، هنگام بازسازی بدون توجه به فرم اولیه، به‌جای آجر و ملات گچ با سنگ لاشه اجرا شده و طاق آن در نمای جنوبی حالت هلالی پیدا کرده است؛ تغییری که مثل یک نشانه، تفاوت میان «ساخت اصیل» و «مرمتِ دیرتر» را در یک نگاه نشان می‌دهد.
ثبت ملی؛ رسمی شدن ارزش تاریخی پل کوچه
این اثر در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۶۰۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است؛ ثبت ملی، به زبان ساده یعنی پل کوچه فقط یک سازه محلی نیست و به‌عنوان بخشی از میراث تاریخی کشور، ارزش نگهداری و حفاظت دارد.
۰ نظر