گوردخمهای در سکوت دهستان روانسر
در استان کرمانشاه و در محدوده شهرستان روانسر، در دهستان روانسر و در مسیر جاده کرمانشاه به پاوه، کنار قبرستان، گوردخمهای رو به شرق دیده میشود؛ یادمانی سنگی که بیهیاهو در دل کوه ایستاده و انگار هر رهگذری را برای چند لحظه از مسیر جدا میکند تا به گذشتهای دور فکر کند.
ورودی مستطیلی و نشانههای یک درِ فراموششده
دهانه ورودی گوردخمه، مستطیلشکل است و در اطراف آن سوراخهایی دیده میشود که به احتمال زیاد جایگاه نصب سازوکار در یا بستهای سنگی و چوبی بودهاند؛ جزئیاتی کوچک اما مهم که نشان میدهد این فضا تنها یک حفره ساده نبوده و زمانی به شکل حسابشده بسته و محافظت میشده است.
اتاق درونی؛ پلان مستطیلی و سقف نیمگنبدی
با عبور از ورودی، اتاقی مستطیلشکل نمایان میشود؛ فضایی بسته و آرام با سقفی نیمهگنبدی که حس معماری تراشیده در سنگ را بهخوبی منتقل میکند. همین ترکیبِ اتاق مستطیلی و سقف خمیده، از ویژگیهایی است که در برخی نمونههای آرامگاههای صخرهای دیده میشود و میتواند سرنخی برای بررسی دقیقتر دوره ساخت باشد.
نقش حجاریشدهای که از دست رفته است
در سمت راست فضای درونی مقبره، اثری از یک تصویر حجاریشده گزارش شده که متأسفانه بخش زیادی از آن از بین رفته است. با تکیه بر توصیفهای محلی، احتمال داده میشود این نقش میتوانسته شمایلی از «انسان بالدار» داشته باشد؛ تصویری که ذهن را به یاد برخی نقشمایههای شناختهشده در هنر دوران هخامنشی میاندازد، هرچند بدون بررسی میدانی و مستندنگاری دقیق، نمیتوان درباره ماهیت و دوره آن با قطعیت سخن گفت.
قدمت احتمالی و اهمیت حفاظت از محوطه
گوردخمهها در ایران معمولاً به دورههای تاریخی گوناگونی نسبت داده میشوند و تشخیص زمان ساخت، به نشانههایی مانند سبک تراش، تناسبات فضا، آثار ابزار، و باقیمانده نقشبرجستهها وابسته است. همین که در این گوردخمه نشانههایی از درگاه و حجاری وجود دارد، ارزش آن را بالا میبرد و حفاظت از سنگنگارههای باقیمانده، پاکیزه نگه داشتن محوطه و جلوگیری از دستکاریهای غیرکارشناسی را ضروریتر میکند.
نکات بازدید؛ احترام به تاریخ و محیط پیرامون
اگر قصد بازدید دارید، بهتر است با احترام کامل به فضای قبرستان و محوطه اطراف، از نزدیک شدنِ بیاحتیاط به دیوارهها و لمس یا خراشیدن سنگ پرهیز کنید. ثبت عکس بدون فلش شدید و گزارش وضعیت آسیبها به ادارههای مرتبط میراث فرهنگی میتواند کمک کند این یادگار سنگی در شهرستان روانسر، بیش از این فرسوده نشود.
۰ نظر