معرفی تپه معمورین رباط کریم
تپه معمورین رباط کریم، یکی از محوطههای باستانی مهم ایران، مربوط به هزاره ششم تا هزاره اول قبل از میلاد است و در شمال فرودگاه امام، در شهرستان رباط کریم قرار دارد و تمامی زمینهای روستای وهنآباد و اطراف آن را دربر میگیرد. این اثر تاریخی در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۲۶۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کشف این تپه یکی از مهمترین اتفاقات باستانشناسی چند دهه اخیر محسوب میشود، زیرا اطلاعات تازهای درباره فرهنگ مردم، سفال خاکستری و شیوه زندگی عصر آهن ارائه کرده است.
سازهها و معماری تپه معمورین
از مهمترین یافتههای تپه معمورین، سازههای معماری متعلق به عصر آهن است که پیش از این ناشناخته باقی مانده بودند. استفاده از خشتهای مستطیل شکل، طراحی سکو در دور اتاقها و نصب خمرههای بزرگ سفالین روی این سکوها، نشاندهنده مهارت فنی و معماری پیشرفته مردم آن دوران است. علاوه بر این، پاره سفالهای خاکستری با نگاره برجسته و مهر استوانهای، نمایانگر فعالیتهای کشاورزی و استفاده از گاوآهن بوده و نظریه کوچگر بودن مردم عصر آهن را رد میکند. مهر استوانهای نیز اطلاعات ارزشمندی درباره وجود دولت، قانون و نیروهای فرمانبردار در آن دوران ارائه میدهد.
صنایع و فعالیتهای اقتصادی
قالبهای ریختهگری دوطرفه نشان از تولید و تکثیر فرآوردههای فلزی و نظامی و انتقال آنها به محوطههای دیگر مانند قیطریه تهران دارد. همچنین استفاده از گچ به عنوان پوشش سفیدکننده رایج بوده و نشانههایی از تهیه فرآوردههای میوه، مانند شراب در حوضچههای دو طبقه، بیانگر فعالیتهای باغداری و سطح بالای فرهنگ و معماری مردم عصر آهن است.
اهمیت تپه معمورین در زنجیره سفال خاکستری
تپه معمورین نقطه مهمی در میان زنجیره سفالهای خاکستری ایران محسوب میشود. اگر مناطق کشف سفال خاکستری مانند زنجیرهای تصور شود، مسیر آن از گرگان به آذربایجان یا برعکس کشیده شده و در این مسیر، تپههای تهران و به ویژه تپه معمورین رباط کریم، به عنوان نگین این زنجیره اهمیت ویژهای دارند. برخلاف بیشتر سفالهای خاکستری که در گورستانها یافت شدهاند، سفالهای این تپه در محل اقامت انسانی و با تمدن غنی کشف شدهاند.
وضعیت کنونی و ظرفیت گردشگری
با وجود اهمیت تاریخی و ثبت ملی تپه معمورین، این سایت بدون برنامهریزی و مدیریت مناسب رها شده و سالهاست که مورد بازدید و پژوهش علمی گسترده قرار نگرفته است. با توجه به موقعیت جغرافیایی و تاریخی آن، این تپه میتواند به قطب علمی، تاریخی و گردشگری مهم ایران تبدیل شود و پس از گذشت ۳۲۰۰ سال، میراث ارزشمند عصر آهن را در دل شهرستان رباط کریم به نمایش بگذارد.
۰ نظر