معرفی آسیاب آب رباط کریم
آسیاب آب رباط کریم یکی از منحصر به فردترین آسیابهای تهران به شمار میرود و از نظر معماری و وسعت اهمیت ویژهای دارد. این اثر تاریخی که مربوط به دوران قاجاریه است، با شماره ثبت ۱۰۸۱۲ در میراث فرهنگی استان تهران به ثبت رسیده و میتواند سند زندهای از نحوه آبیاری و انتقال آب به اراضی اطراف در آن دوره باشد. همچنین با تغییر کاربری مناسب، این آسیاب قادر است به یک جاذبه گردشگری مهم در شهرستان رباط کریم تبدیل شود. تزئینات آجرکاری بسیار هنرمندانه و منحصر به فرد آن، جلوهای زیبا به معماری بنا بخشیده است.
ساز و کار و عملکرد آسیاب
در گذشته، آب شهری جریان یافته در زمینهای رباط کریم، وارد مجرایی با ارتفاع ۲۵ سانتیمتر میشده و چرخ آسیاب را به حرکت درمیآورده است. سپس آب از طریق مجراهایی به خارج از آسیاب هدایت میشده تا زمینهای اطراف را آبیاری کند. فضای داخلی آسیاب شامل دو اتاق یا انباری و درگاه ورودی با دیوارهای آجری است. در انتهای جبهه شمال غربی فضای مرکزی، تنوره آسیاب در عمق زمین تعبیه شده است. در ضلع غربی بنا یک منبع ذخیره آب به شکل مدور با عمق ۲/۸۰ متر وجود دارد که علاوه بر ذخیره آب، برای انداختن سنگ آسیاب نیز استفاده میشده است.
معماری و مصالح بکار رفته
مصالح اصلی بکار رفته در ساختمان آسیاب شامل آجر در ابعاد ۴×۲۰×۲۰ سانتیمتر است که از دیوارها گرفته تا طاقها، قوسها، فضای مرکزی و مخزن آب و تزئینات آجری را دربرمیگیرد. در سقفهای اتاقها و درگاه ورودی و بخش محدودی از دیوار بیرونی، از خشت استفاده شده است. ملاط بکار رفته در بنا ترکیبی از گل، آهک، گچ و ساروج بوده که استحکام و دوام بنا را تضمین میکند. این ترکیب مصالح، همراه با طراحی دقیق و استفاده از جریان آب، نشاندهنده مهارت بالای سازندگان در دوران قاجار است.
۰ نظر