زولاچای سلماس؛ رودخانهای با نقش تاریخی و طبیعی
زولاچای از رودخانههای مهم و مرزی شمالغرب ایران است که در شهرستان سلماس جریان دارد. این رودخانه فصلی از کوههای اطراف کهنهشهر سرچشمه گرفته و به دریاچه ارومیه میریزد. رود زولاچای از بههمپیوستن رودهای خورخوره، زولا اریک و ریزعلیچای شکل گرفته و حوضه آبریز آن حدود ۹۶۰ کیلومتر مربع را در جنوب غرب سلماس پوشش میدهد. این رودخانه در گذشته با عبور از جلگه سلماس زمینهای کشاورزی را آبیاری میکرد و مردم منطقه بهویژه در روزهای تعطیل و سیزدهنوروز از درههای اطراف آن دیدن میکردند.
مسیر و منابع زولاچای
رودخانه زولاچای از بلندیهای معروف به ساریداش سرچشمه میگیرد و در بستر عریضی به پهنای ۱۲۰ متر جریان مییابد. در مسیر حرکت، رودخانههای دیرعلیسو و زریندره که از ارتفاعات مرزی هراویل و چیچک سرچشمه میگیرند، به زولاچای میپیوندند و پس از طی مسیر، آب خود را در فصول پرآب و سیلابی به دریاچه ارومیه میرسانند. این ترکیب رودخانهها نقش مهمی در آبیاری اراضی جلگه سلماس و تأمین منابع آب کشاورزی منطقه داشته است.
سد مخزنی زولا و نقش آن در کشاورزی
برای مدیریت منابع آبی و استفاده بهینه از زولاچای، سد مخزنی زولا بر روی این رودخانه ساخته شده است. این سد از نوع خاکی با هسته رسی بوده و با طول تاج ۳۲۳ متر و ارتفاع ۸۷ متر در فاصله ۱۵ کیلومتری شمال غرب سلماس قرار دارد. بهرهبرداری از سد در فروردین ۱۳۸۹ آغاز شد و اهداف آن شامل:
-
تأمین آب ۹ هزار و ۲۷۲ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه
-
تأمین آب شرب و صنعتی شهرهای سلماس و تازهشهر
-
پشتیبانی از اهداف زیستمحیطی پارک ملی دریاچه ارومیه
علاوه بر سد زولا، سد دریک نیز به آبیاری حدود ۱۱ هزار و ۲۷۲ هکتار از اراضی سلماس و تازهشهر کمک میکند و نقش مهمی در افزایش تولیدات کشاورزی منطقه و توسعه پایدار اقتصاد محلی ایفا میکند.
۰ نظر